Waarom vermijden mensen het nieuws? Kiki de Bruin onderzoekt het

Er is een groeiende groep mensen die geen of minder nieuws tot zich neemt. Waarom doen ze dat, wie zijn deze mensen en hoe kunnen nieuwsmedia hen tóch bereiken? Onderzoeker Kiki de Bruin van JournalismLab van Hogeschool Utrecht zoekt de komende vier jaar in haar promotieonderzoek naar antwoorden.

In tijden waarin je op allerlei digitale platforms overspoeld wordt met informatie, staat nieuwsmijding op als nieuw fenomeen. Wetenschappelijke publicaties gaan erover: uit de laatste Mediamonitor van het Commissariaat van de Media blijkt dat 24 procent van de Nederlandse respondenten soms en 4 procent vaak het nieuws probeert te vermijden. Ook het Reuters Digital News Report van het Reuter Institute neemt sinds 2017 news avoidance mee in het onderzoek. Mensen zouden nieuws links laten liggen vanwege wantrouwen in de journalistiek en een negatief effect op hun gemoedstoestand. De Zwitserse bestsellerauteur Rolf Dobelli moedigt in zijn boek Het Nieuwsdieet aan om te stoppen met nieuws. Dan zou je helderder denken, betere beslissingen nemen, meer tijd overhouden, gelukkiger worden. 

Voor promovenda Kiki de Bruin was een extra trigger dat media als De Volkskrant en Trouw zélf publiceerden over mensen die minder of geen nieuws tot zich nemen. “Dat vond ik erg interessant. Er is toch een veronderstelling dat mensen genoeg informatie nodig hebben om te kunnen functioneren in een democratie. Voor stemgedrag bijvoorbeeld. We zien nieuwsmedia nog steeds als de grootste informanten in onze samenleving. Waarom vermijden burgers ze en welke processen gaan daarachter schuil?”

Wat is het eigenlijk?

De Bruin wil het mediapubliek beter begrijpen; weten hoe mensen navigeren door het wijdverspreide nieuwsaanbod en waarom ze ervoor kiezen iets wel of niet te consumeren. Op die manier wil zij de veranderde informatiefunctie van nieuwsmedia doorgronden. Dat begint bij een definiëring van het begrip nieuwsmijding. Want wat is dat eigenlijk? “Je moet eerst weten wat mensen onder nieuws én vermijden verstaan. Pas dan kun je ingaan op de redenen. Is nieuws alleen een bericht op Nu.nl of kan een bepaald boek ook nieuws zijn? En je kunt als onderzoeker wel bedenken dat mensen nieuwsmijders zijn als ze één keer per week nieuws volgen, maar wij willen eerst meer van het publiek zelf weten.”

"Misschien worden mensen tegenwoordig op een andere manier geïnformeerd"

Kiki de Bruin

Klimaatmoe of Netflix

Na uitgebreid literatuuronderzoek en een zogenaamd Delphi-onderzoek, waarin ze de meningen van een groot aantal experts vraagt, zullen er focusgroepen van nieuwsmijders komen in vijf verschillende leeftijdsgroepen. Wat is hun definitie van nieuwsmijding en wat is hun motivatie? Nieuwsmoe, wantrouwen, te veel Trump en klimaat; het kan allemaal, maar antwoorden op de waaromvraag hoeven niet voor de hand te liggen. “Misschien worden mensen tegenwoordig op een andere manier geïnformeerd. Je kunt je voorstellen dat mensen via diensten als WhatsApp tegenwoordig via-via nieuwsinformatie krijgen. Ook hoor je steeds vaker dat mensen Netflix-documentaires kijken of podcasts luisteren. Wellicht in plaats van nieuwsbulletins en nieuwsberichten en –verhalen.”

Duizend mensen volgen

Een grootschalige survey in Nederland moet vervolgens meer duidelijkheid geven over de grootte van de groep nieuwsmijders en mogelijke patronen. Tot slot onderzoekt De Bruin op welke manier mensen informatie tot zich nemen. Voorafgaand aan de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 volgt ze duizend mensen in hun nieuwsgebruik.We vergelijken nieuwsconsumenten en nieuwsmijders. Als ze even goed geïnformeerd zijn, wat betekent dit dan voor nieuwsmedia? En als dit niet zo is, wat zegt dit dan over het functioneren van onze democratie?”

Andere vorm van nieuws

Nieuwsmedia hebben veel interesse in het promotieonderzoek, want zij willen graag hun publiek beter leren kennen om ze beter te kunnen bereiken. Voor De Bruin is haar promotieonderzoek een mooie stap in haar carrière als onderzoeker. “Mijn onderzoek is geslaagd als ik inzichten kan geven in wie de nieuwsmijders zijn, wat hun motivatie is en wat voor informatiebehoefte ze hebben. Het lijkt me heel tof om aan het eind van de studie media en nieuwsmijders iets te laten creëren: een nieuw product of een andere vorm van nieuws.”

Deel dit artikel