Verantwoorde Inkoop AI
AI biedt gemeenten kansen voor betere en efficiëntere dienstverlening, maar brengt contextafhankelijke risico’s met zich mee. Dit project ontwikkelt een socio‑technische toolbox voor Verantwoorde Inkoop AI (VIA), waarmee gemeenten AI kunnen beoordelen, vergelijken en inkopen met grip op risico’s én ruimte voor innovatie.
Doel
Het doel van het project is het ontwikkelen van een socio‑technische toolbox voor Verantwoorde Inkoop AI die gemeenten ondersteunt bij het bewust, contextgericht en verantwoord inkopen van AI‑toepassingen, door ethisch‑juridische, sociale en technische risico’s te identificeren, te testen en te beheersen, zodat publieke waarde wordt gerealiseerd binnen geldende wet- en regelgeving.
Daarbij richt het project zich expliciet op het ondersteunen van gemeenten bij het testen van AI‑toepassingen in hun eigen organisatorische en maatschappelijke context, zodat risico’s niet alleen vooraf, maar ook tijdens implementatie en gebruik tijdig kunnen worden onderkend en bijgestuurd.
Resultaten
Het project levert een getest VIA‑ontwerp, een socio‑technische toolbox, evaluatieprocedures en testinstrumenten waarmee gemeenten AI concreet kunnen beoordelen, vergelijken en verantwoord inkopen.
Aanpak
Het project hanteert een design‑science aanpak met korte iteratieve cycli, waarin praktijk en wetenschap worden gecombineerd via co‑design, Value Sensitive Design, prototyping en evaluatie van socio‑technische oplossingen in realistische inkoopcontexten.
Impact voor het onderwijs
Het project beoogd directe impact doordat betrokken gemeenten al tijdens het onderzoek hun AI‑inkooppraktijken kunnen verbeteren en bewuster omgaan met publieke waarden. Via brede disseminatie beïnvloedt het project beleid, marktpraktijken en samenwerking rond verantwoorde AI. In het onderwijs vergroot het project structureel de capaciteit aan professionals met diepgaande kennis van AI, ethiek en ontwerp voor complexe maatschappelijke vraagstukken, doordat studenten en docenten actief meewerken aan reële cases en toepasbare oplossingen.
Projectupdates
Betrokken HU-onderzoekers
Bijdrage aan SGDs
9. Industry, Innovation and Infrastructure in het bijzonder veilige, onderhoudbare en inclusieve ICT-infrastructuur (van Gemeenten).
16. Peace, Justice and Strong Institutions vanwege het versterken van de institutele waarde van Gemeenten (en het ondersteunen van publiek waarde) d.m.v. inzet/inkoop van verantwoorde AI.
Daarnaast heeft het indirecte aansluiting bij diverse SDGs die vanuit de gemeente praktijk worden ondersteund door middel van de te inkopen verantwoorde AI systemen (bijv. 1. No Poverty door systemen ter ondersteuning van schuldsanering, of 11. Sustainable Cities and Communities door inzet van systemen ter bevordering van gemeentelijke veiligheid of veerkracht).