Inclusiegericht werken vanuit de verstandelijke gehandicaptenzorg

tekeningen kleur

In Nederland is de opvatting sterk aanwezig dat iedereen moet kunnen meedoen en meetellen. We noemen dit kortgezegd: inclusie. Meedoen én meetellen gaan niet vanzelf. Van professionals (bv. persoonlijk begeleider, persoonlijk ondersteuner, ambulant of niet, teamleiders) in de gehandicaptenzorg wordt nadrukkelijk gevraagd zich actief op inclusie te richten.

Doel

Het onderzoek beoogt een bijdrage te leveren aan kennis over theorie en praktijk van sociale inclusie bij mensen met een verstandelijke beperking. We willen we de kennis vergroten die sociaal werkers in de VG-sector nodig hebben om de inclusie van personen met een verstandelijke beperking te bevorderen.

Resultaten

Proefschrift op basis van artikelen. Verder artikelen, hoofdstukken, lezingen, workshops en cursussen. Bijvoorbeeld:
Knevel, J. & Wilken J.P. (2019). Sociale inclusie. In J.P. Wilken & D. den Hollander (Eds.), Handboek Steunend Relationeel Handelen. Amsterdam: Uitgeverij SWP.
Knevel, J. (2019). Inclusiegericht sociaal werk. Workshop op Landelijk congres Zoek ‘t uit! Praktijk en wetenschap dichter bij elkaar. Utrecht. 31 januari 2019.
Knevel, J. (2019). Over inclusie. Presentatie Amersfoort’ bij Samenwerkend Netwerk (Indebuurt033). 4 april 2019.
Knevel, J. (2019). Over inclusie. Lezing MEE Rotterdam, 27 juni 2019.
Knevel, J. (2018). Module 2: Inclusief project. Minor Gehandicaptenzorg: inclusiegericht samenwerken met jeugd en volwassenen met een verstandelijke beperking. Utrecht: 3 september 2018 - 31 januari 2019. Inclusiegericht werken en inclusief samenwerken staat centraal in deze module.
Knevel, J. (sinds 2017). Sociaal werk en mensenrechten. College 2e jaars opleiding Sociaal Werk, wekplaats Sociale Rechtvaardigheid. Utrecht.
Knevel, J. (sinds 2017). (On)rechtvaardigheid en (on)gelijkwaardigheid. Colleges 2e jaars voltijd- en deeltijdopleiding Sociaal Werk, wekplaats Sociale Rechtvaardigheid. Utrecht.

Looptijd

01 maart 2018 - 01 maart 2022

Aanpak

Enkele vragen die centraal staan in dit onderzoek:

Hoe kan sociaal werk in de verstandelijk gehandicaptenzorg begrepen worden vanuit het perspectief van inclusie en mensenrechten?

En enkele kleinere vragen zoals:

  • Inclusiegericht werken: hoe doe je dat in de praktijk? Wat doe je dan? Wat doe je dan niet? En waarom dan wel of niet?
  • Wat voor effect(en) heeft inclusiegericht werken voor:
    Mensen met een verstandelijke beperking?
    Professionals die werken vanuit de VGZ (begeleiders, coaches, participatiecoaches)
    En waaraan merk je dat er effect is?

Verschillende vormen van dataverzameling worden ingezet.

  1. Literatuurstudie;
  2. Vier ontwikkelwerkplaatsen in Amsterdam Noord, Amersfoort Vathorst, Wageningen en Utrecht;
  3. Interviews;
  4. Inclusief karakter;
  5. Afstudeerkring. Dit houdt in:
    • Er wordt samen gewerkt aan een sociaal vraagstuk. In dit geval ‘inclusie’ in relatie tot mensen met een verstandelijke beperking.
    • Er is sprake van een netwerkstructuur van praktijkorganisaties, lectoraten, docent-onderzoekers die zich verbinden aan het vraagstuk.
    • Er is sprake van een langlopende kennisagenda.
    • Er is sprake van jaarlijkse opdrachten voor studenten die daar op kunnen ‘solliciteren’.
      Studenten kunnen mailen met jeroen.knevel@hu.nl.
    • Er kan sprake zijn van taakgroepen van studenten die opdrachten uitwerken; elke student voert een deelaspect van de opdracht (individuele toetsing) uit.

 

De ontwikkelwerkplaats is een plek waar data worden verzameld en waar nieuwe werkwijzen worden ontwikkeld. Allerlei activiteiten ondersteunen dat proces.

  • Er worden gesprekken gevoerd. En discussies. Bijvoorbeeld over de persoonlijke betekenis van inclusie.
  • Er worden ervaringen gedeeld en verzameld, en uiteindelijk geclusterd.
  • Er worden pitches gegeven.
  • Er worden doelen geformuleerd door deelnemers van de ontwikkelwerkplaats. Er worden factoren benoemd die werken en die niet werken in het inclusiegericht werken.
  • Er wordt een analyse gemaakt van alle verzamelde ervaringen.

 

Betrokken HU-onderzoekers

Samenwerking met kennispartners

  • Amsta-Karaad
  • Philadelphia
  • MEE
  • ’s Heerenloo
  • Leger des Heils
  • Cordaan
  • Abrona
  • Amerpoort
  • Humanitas DMH

Wil je samenwerken of heb je een vraag?

Jeroen Knevel | Onderzoeker, Promovendus | Participatie Zorg en Ondersteuning

Jeroen Knevel

  • Promovendus
  • Lectoraat: Participatie Zorg en Ondersteuning