Adolescenten en games: Opgroeien in een hybride leefwereld

Veel professionals en ouders zijn zoekende naar hoe ze moeten omgaan met de gamewereld van jongeren. Dit promotieonderzoek brengt in kaart hoe gamen, identiteitsontwikkeling en psychosociaal welzijn met elkaar samenhangen en wat dat betekent voor de begeleiding van gamende jongeren. Zo werken we toe naar actuele kennis en praktische handvatten die aansluiten bij de leefwereld van gamende jongeren en hun begeleiders ondersteunen.

Het promotieonderzoek levert verschillende wetenschappelijke publicaties op. Samen met professionals, opvoeders en adolescenten vertalen we deze resultaten naar praktische handvatten. Betrokken praktijkpartners en opleidingen geven deze wetenschappelijk onderbouwde inzichten een passende plek in hun curricula en werkwijzen.

Het artikel 'Adolescent gamers: a four-wave study of gaming trajectories and psychosocial development' laat zien dat er grote diversiteit bestaat onder gamende jongeren, met als conclusie dat dé gamer niet bestaat. Jongeren volgen heel eigen trajecten, waarbij de impact van gamen nauw samenhangt met hun psychosociale ontwikkeling. Gaming vraagt daarom om een genuanceerde blik: niet alleen hoeveel iemand gamet, maar ook wat en waarom een jongere speelt en hoe dat past in zijn of haar ontwikkeling. Dat vraagt om maatwerk van ouders, docenten en beleidsmakers, én om vervolgonderzoek dat deze redenen verder in kaart brengt.

In het opiniestuk 'Toekomstige professionals leren nauwelijks over gamende jongeren' (Sociale Vraagstukken, 2026) laat ik zien dat jongerenwerkers, leraren en jeugdverpleegkundigen tijdens hun opleiding vrijwel niets leren over gamen als leefwereld van jongeren. Ik roep daarom op tot een actualisering van beroepsstandaarden en scholingsaanbod.

Het artikel Cltr-Alt-Opvoeden. Videogames als oefenveld verkent de rol van videogames in de identiteitsontwikkeling van jongeren en wat dat betekent voor de opvoedpraktijk. Op basis van interviews met jongeren, ouders en pedagogisch professionals laat het zien hoe gamen — met wie, waarom en wat het betekent — een waardevol oefenveld kan zijn, maar ook vraagt om aandacht voor sociale risico's en zelfregulatie.

Voor professionals en opvoeders die op zoek zijn naar praktische handvatten is onderstaande handreiking beschikbaar.

01 september 2022 - 01 september 2026

Dit promotieonderzoek heeft een praktijkgericht mixed-methods design. Voor de kwantitatieve analyses maken we gebruik van longitudinale data uit het Digital Youth project van Universiteit Utrecht. De kwalitatieve data wordt verzameld via interviews met adolescenten en (professionele) opvoeders. In samenspraak met hen worden de inzichten vertaald naar praktische handvatten.