Begeleiden van nieuwkomers op school

1. Cultureel responsief lesgeven

In deze bijeenkomst staat cultureel responsief lesgeven centraal: onderwijs dat aansluit bij de belevingswereld van alle leerlingen, met aandacht voor hun thuistalen en culturele achtergronden. Daarnaast wordt besproken hoe ouders actief betrokken kunnen worden bij de ontwikkeling van hun kind, zowel thuis als op school. Er is aandacht voor de uitdagingen die leraren ervaren in hun samenwerking met ouders met een andere thuistaal en thuiscultuur en wat de school hierin kan betekenen.

2. Taalontwikkeling en meertaligheid I

Maak kennis met recente theoretische inzichten over inclusief onderwijs in meertalige contexten. Er wordt stilgestaan bij verschillende visies op taalontwikkeling en meertaligheid en bij de betekenis hiervan voor de onderwijspraktijk. Daarnaast word je uitgenodigd om deze inzichten te vergelijken met de visie van de eigen onderwijsorganisatie en met de manier waarop dit binnen de school vorm krijgt.

3. Taalontwikkeling en meertaligheid II

In deze bijeenkomst worden internationale didactische inzichten over taalontwikkeling en meertaligheid vertaald naar de onderwijspraktijk. We gaan strategieën zoals interactie, interactieve taalsteun, geplande taalsteun en de inzet van thuistalen uitwerken en bespreken. Daarnaast is er aandacht voor de toepassing van deze strategieën binnen de eigen onderwijscontext en voor manieren waarop collega’s hierbij ondersteund kunnen worden.

4. Sociaal-emotioneel leren

We bespreken de positieve effecten van sociaal-emotioneel leren en onderzoeken wat dit vraagt van het onderwijs aan nieuwkomers. Op basis van theoretische kennis analyseer je hoe sociaal-emotioneel leren binnen de eigen school vorm krijgt. We hebben ook aandacht voor de invloed van cultuur op emoties en voor manieren waarop thuistalen en thuisculturen een betekenisvolle plek kunnen krijgen binnen SEL op school.

5. Traumasensitief lesgeven

We gaan in op de ondersteuningsbehoeften van nieuwkomersleerlingen met traumatische ervaringen en de mogelijke gevolgen hiervan voor hun onderwijsontwikkeling. We bespreken welke rol leraren, ouders en de bredere omgeving kunnen spelen in het versterken van hun veerkracht en hoe de school zich kan ontwikkelen tot een traumasensitieve school.

Optioneel bij incompanytrajecten: Startbijeenkomst onderwijsverbetering

In deze bijeenkomst verkennen we vraagstukken binnen het onderwijs aan nieuwkomers. Zaken als hoe kom je tot onderwijsveranderingen en welke factoren dragen bij aan succesvolle en duurzame onderwijsverbetering passeren de revue. We bespreken ook hoe veranderingen binnen de eigen schoolpraktijk tot stand komen. De opgedane kennis biedt handvatten om gericht te werken aan beter onderwijs aan nieuwkomers in de klas, op school en/of binnen het samenwerkingsverband.

Tijdens de bijeenkomsten leer je via:

• achterliggende theorieën
• filmpjes over interventies
• weblectures van specialisten
• ervaringen van jezelf en de andere deelnemers
• uitkomsten van recent onderzoek
• artikelen uit vakbladen
• voorbeelden van interventies en materialen je kunt inzetten
• dialogen
• casussen
• vragenlijsten en reflectie-instrumenten

Na deze 5-delige cursus heb je kennis opgedaan over:

1. Taalontwikkeling en meertaligheid 1

• internationale en nationale wetenschappelijke inzichten over taalontwikkeling en meertaligheid
• praktijkvoorbeelden over het begeleiden van de taalontwikkeling en het inzetten van meertaligheid
• visies op taalontwikkeling en meertaligheid
• organisatie van onderwijs aan nieuwkomers
• de brede intake
• afstemmen op de ondersteuningsbehoeften van nieuwkomersleerlingen

2. Taalontwikkeling en meertaligheid 2

• functioneel meertalig werken
• het belang van interactie en hoe dat vorm te geven
• DAT en CAT
• interactieve en geplande scaffolding
• thematisch onderwijs
• handreikingen voor in de praktijk

3. Sociaal-Emotioneel Leren als basis

• de betekenis van sociaal-emotioneel leren (SEL) voor leerlingen/studenten met een verschillende culturele en taalkundige achtergrond
• het vormgeven van SEL op verschillende op verschillende niveau’s
• de invloed van culturele en taalkundige achtergronden van de leerlingen op SEL
• de invloed van culturele en taalkundige achtergronden van de leerlingen op SEL
• de rol van de leraar
• leermiddelen die ingezet kunnen worden bij de lessen SEL aan leerlingen (en ouders)

4. Trauma en Veerkracht

• de invloed van traumatische ervaringen op de ontwikkeling van nieuwkomersleerlingen/studenten
• de rol van de school
• de rol van de leraar
• praktische handreikingen bij het verzorgen van traumasensitief onderwijs
• specialistische ondersteuning
• samenwerking met leerlingen/studenten, ouders en therapeuten bij het vergroten van de veerkracht

5. Ouderbetrokkenheid en/of culturele responsiviteit

• de betekenis van en ouderbetrokkenheid voor de betrokkenheid van leerlingen/studenten
• verschillende vormen van ouderbetrokkenheid
• uitdagingen bij het vormgeven van cultureel responsief partnerschap
• de rol van de school en de leraar bij het aangaan van partnerschappen
• het kapitaal van gezinnen leren kennen en een plaats geven in het onderwijs
• internationale en nationale praktijkvoorbeelden die werken

• Wil jij hierna verder studeren? Kijk dan op de pagina van de Master Educational Needs.
• Wil je als docent intensiever aan de slag met de verbetering van nieuwkomersonderwijs of onderwijs op superdiverse scholen? Lees over de post-hbo Onderwijs aan nieuwkomers.

Wil je deze cursus aan je schoolteam of samenwerkingsverband aanbieden? Mail voor meer informatie, afstemming en een offerte naar contractonderwijs.ivoo@hu.nl.

In deze cursus is steeds een wisselwerking tussen je eigen werk en theoretische inzichten.