In dit hoofdstuk gaan we in op kennisvormen die hun werking ontlenen aan hun fictieve karakter. We hebben het dan over verhalende vormen zoals: persona's, scenario's en ontwerpficties. Volgens de filosoof Hans Vaihinger (2014) zijn alle wetenschappelijke modellen en theorieën een vorm van fictie. Een model of theorie vangt immers nooit de hele werkelijkheid en onderzoekers zijn zich daar zeker van bewust. Maar, in tegenstelling tot veel andere kennisproducten in dit boek, hebben de vormen die we hier bespreken helemaal niet de pretentie dat ze waarheidsgetrouw zijn. Ze ontlenen hun werking juist aan dat openlijk fictieve karakter. Hun rol is om de werkelijkheid te bevragen.