Vangnetwerken tegen sociaal isolement
Van aannames naar afstemming: hoe reflectie de samenwerking tussen sociaal werk en ggz versterkt
Waarom verloopt de samenwerking tussen sociaal werkers en ggz-professionals soms moeizaam, terwijl zij uiteindelijk hetzelfde doel nastreven: passende ondersteuning voor mensen met een psychische kwetsbaarheid? In de publicatie Van aannames naar afstemming onderzoekt Jenny Zwijnenburg, Professional Doctorate-kandidaat aan Hogeschool Utrecht, hoe negatieve ervaringen in de samenwerking kunnen leiden tot professionele aannames en vooroordelen die toekomstige samenwerking in de weg staan.
Voor mensen met een langdurige of chronische psychische kwetsbaarheid is een goede afstemming tussen sociaal werk en ggz van groot belang. Toch blijkt die samenwerking in de praktijk niet altijd vanzelfsprekend. Verschillen in wet- en regelgeving, financiering, beroepsculturen en werkwijzen kunnen zorgen voor wederzijds onbegrip. Maar ook persoonlijke ervaringen spelen een rol.
Doel
Vangnetwerken is een bewezen interventie in de praktijk. Dit project richt zich op verdere opschaling door knelpunten te onderzoeken en oplossingen te ontwikkelen. De focus ligt op een goede start, duurzame voortzetting, betere samenwerking tussen sociaal werk en ggz, en verdieping van de methodiek voor onderlinge steun.
Resultaten
Dit PD traject levert een bijdrage aan:
- Succesvolle en duurzame vangnetwerken
- Praktische handvatten voor sociaal werk en ggz
- Inzichten voor samenwerking en implementatie
Opbrengsten
Aanpak
Het onderzoek is opgedeeld in deelprojecten en wordt uitgevoerd aan de hand van actie-onderzoek.
Impact voor onderwijs en beroepspraktijk
Dit project versterkt de praktijk van sociaal werk en ggz door kennis en tools voor het werken met vangnetwerken. De inzichten zijn breder toepasbaar bij het aanpakken van sociaal isolement. Ook dragen de resultaten bij aan onderwijs, bijvoorbeeld binnen Social Work en SPV, door actuele praktijkkennis te integreren.
Projectupdates
RTV Utrecht spreekt Jenny Zwijnenburg over haar PD-traject
Lees het volledige artikel op RTV Utrecht
Van aannames naar afstemming: hoe reflectie de samenwerking tussen sociaal werk en ggz versterkt
Voor haar onderzoek vertrok Jenny Zwijnenburg vanuit haar eigen praktijkervaring als sociaal werker en ontwikkelaar van de interventie Vangnetwerken. In situaties waarin het niet lukte om tijdig ggz-zorg te organiseren voor deelnemers aan vangnetwerken, bleven frustratie en vragen bestaan. Jenny zag dat zij en collega sociaal werkers geneigd waren om negatieve ervaringen met samenwerking met ggz professionals te delen. Dat leidt tot negatieve aannames en dat staat een onbevangen toekomstige samenwerking in de weg. Jenny besloot met deskundigen op het gebied van professionaliteit, privacy, informele zorg, ggz en interprofessionele samenwerking te reflecteren op vijf negatief verlopen casussen.
De gesprekken over de casussen maakten zichtbaar dat achter individuele situaties vaak complexe systeemfactoren schuilgaan. Werkdruk, wachtlijsten, beroepsgeheim, tijdelijke behandeltrajecten en verschillende opvattingen over professionele verantwoordelijkheid beïnvloeden het handelen van professionals. Wat vanuit het ene perspectief voelt als onwil of afwijzing, blijkt vanuit een ander perspectief vaak het gevolg van structurele beperkingen of professionele afwegingen.
Een belangrijke conclusie van het onderzoek is dat professionele vooroordelen niet alleen ontstaan door verschillen tussen beroepsgroepen, maar ook door het delen en herhalen van negatieve ervaringen. Door bewust te reflecteren op die ervaringen en ze vanuit meerdere perspectieven te onderzoeken, ontstaat ruimte voor meer begrip en betere samenwerking. De publicatie laat daarnaast zien hoe interprofessioneel leren tijdens opleidingen kan bijdragen aan het voorkomen van stereotypen en hoe professionals bestaande aannames kunnen herkennen en doorbreken. Reflectie blijkt daarbij een belangrijke professionele vaardigheid.
Jenny Zwijnenburg is sinds 1 juli 2024 werkzaam als Professional Doctorate-kandidaat binnen het lectoraat Wonen en Welzijn. Haar traject richt zich op het doorontwikkelen van de interventie ‘vangnetwerken’, om een bijdrage te leveren aan het verminderen van sociaal isolement.
De inzichten uit dit verkennende onderzoek vormen de basis voor een vervolgtraject. In een actieonderzoek gaat Jenny Zwijnenburg samen met professionals uit sociaal werk en ggz onderzoeken hoe de samenwerking rond deelnemers aan Vangnetwerken verder kan worden versterkt.
Bijdrage aan SDGs
- SDG 3: Goede Gezondheid en Welzijn