SMARCO

Steden en gemeenschappen verleggen hun grenzen om zich te ontwikkelen tot slimme en duurzame stedelijke omgevingen. Daarbij moet tegelijkertijd rekening worden gehouden met factoren zoals ecologisch behoud, economische ontwikkeling en democratische gelijkwaardigheid.

Steden en gemeenschappen verleggen hun grenzen om zich te ontwikkelen tot slimme en duurzame stedelijke omgevingen. Daarbij moet tegelijkertijd rekening worden gehouden met factoren zoals ecologisch behoud, economische ontwikkeling en democratische gelijkwaardigheid. Dit sluit aan bij de bevindingen uit ons lopende project Smart Communities Skills Development in Europe (SMARCO). Hieruit blijkt dat systeemdenken een van de belangrijkste vaardigheden is voor professionals die zich bezighouden met het beheer van slimme, duurzame steden en gemeenschappen.

Het doel van ons paper (Een systeembenadering aanleren voor het beheren van slimme, duurzame steden) is om een eerste aanzet te geven tot de ontwikkeling van een lesprogramma voor het beheer van slimme, duurzame steden en gemeenschappen vanuit een systeembenadering. Hierbij wordt gebruikgemaakt van theoretische concepten uit het systeemdenken. Ons raamwerk bestaat uit vier conceptuele stappen:

Het ontwikkelen van een denkwijze vanuit complexe adaptieve systemen.
Het herkennen van de structuur en vorm van systemen.
Het begrijpen van de gedragsdynamiek van systemen door de tijd heen.
Het ingrijpen in systemen.

Met deze aanpak leren deelnemers maatschappelijke uitdagingen te bekijken als het resultaat van sociaal-ecologische systemen die zich door de tijd heen ontwikkelen. Hierdoor kunnen belangrijke aangrijpingspunten voor interventies worden geïdentificeerd.

Ons paper werd gepresenteerd door dr. Quan Zhu tijdens de 39e editie van de Bled eConference in Slovenië.

De volledige publicatie is hier te lezen.

Als onderdeel van de curriculumontwikkeling binnen werkpakket 5 is Hogeschool Utrecht gestart met de ontwikkeling van vier gespecialiseerde leermodules.

Als onderdeel van de curriculumontwikkeling binnen werkpakket 5 is Hogeschool Utrecht gestart met de ontwikkeling van vier gespecialiseerde leermodules.

De modules zijn ontworpen om belangrijke tekorten aan kennis en vaardigheden binnen Europese gemeenten en regionale ecosystemen aan te pakken. Ze vertalen de beroepsprofielen Smart Community Resilience Engineer (SCRE) en Smart Community Resilient Solutions Planner/Procurer (SCRSP) naar praktische, competentiegerichte trainingsprogramma’s.

Overzicht van de vier modules
De modules zijn opgebouwd volgens de taxonomie van Bloom en ontwikkeld voor modulaire toepassing op EQF-niveau 6. Elke module omvat ongeveer vijf uur actief leren, met analyses van praktijkscenario’s, digitale hulpmiddelen en zelfevaluaties.

1. Stedelijke en strategische planning voor slimme gemeenschappen
Doelgroep: SCRSP
Deze module richt zich op de samenhang tussen ruimtelijke planning en digitale transformatie. Deelnemers ontwikkelen vaardigheden op het gebied van besluitvorming op basis van gegevens, participatief bestuur met meerdere belanghebbenden en het afstemmen van lokale stedelijke initiatieven op Europese klimaat- en digitaliseringsdoelen.

2. Risicomanagement, stedelijke veerkracht en voorbereiding op noodsituaties
Doelgroep: SCRE en SCRSP
Deze module behandelt kwetsbaarheden binnen onderling verbonden stedelijke en digitale infrastructuren. Onderwerpen zijn onder meer methoden voor het beoordelen van risico’s op meerdere soorten rampen en dreigingen, de bescherming van kritieke infrastructuur en het ontwikkelen van robuuste kaders voor crisisrespons en herstel na rampen.

3. Behoefteanalyse en technische specificaties
Doelgroep: SCRSP
Deze module verbindt beleidsdoelen met de implementatie van technologie. Deelnemers leren functionele eisen van gemeentelijke belanghebbenden in kaart te brengen, complexe stedelijke behoeften te vertalen naar technisch-neutrale criteria en normen voor interoperabiliteit en cybersecurity op te nemen in innovatieve inkoopprocessen.

4. Bevordering van innovatief infrastructuurontwerp
Doelgroep: SCRSP
Deze module bereidt planners en inkopers voor op het ontwikkelen van duurzame infrastructuur van de volgende generatie. De nadruk ligt op levenscyclusanalyses (LCA), principes van de circulaire economie en moderne digitale hulpmiddelen, zoals digital twins, Building Information Modelling (BIM) en de integratie van IoT-sensoren. Hiermee wordt gestreefd naar een zo groot mogelijke veerkracht van infrastructuur op de lange termijn.

Opbouw en microcredentials
De modules zijn ontwikkeld volgens het ADDIE-model. Elke module bestaat uit drie afzonderlijke onderdelen die worden aangeboden via interactieve multimedia, casestudy’s en afsluitende evaluaties.

Dankzij de modulaire opzet kunnen de onderdelen worden geïntegreerd in bredere academische programma’s of worden gecombineerd tot zelfstandige microcredentials en beroepscertificeringen.

Doe mee: open uitnodiging
Instellingen voor hoger onderwijs, gemeentelijke overheden en partijen uit het bedrijfsleven die geïnteresseerd zijn in het testen, uitproberen of integreren van deze modules in hun curricula, worden uitgenodigd om contact met ons op te nemen.

Wil je meer weten over deze leertrajecten of deelnemen aan de modules? Neem dan contact op via smarco@hu.nl.

Het voorbereiden van Europa op de vaardigheden van de toekomst vraagt om meer dan nieuwe technologieën. Ook het onderwijs moet zich blijven ontwikkelen.

Het voorbereiden van Europa op de vaardigheden van de toekomst vraagt om meer dan nieuwe technologieën. Ook het onderwijs moet zich blijven ontwikkelen.

Tijdens de Onderwijs Research Dagen (ORD) 2026 in Utrecht nam het SMARCO-project deel aan een symposium met papers, samen met Digital4Sustainability en ARISA – AI Skills for. Het symposium onderzocht hoe het hoger onderwijs kan inspelen op de veranderende behoeften aan vaardigheden in Europa.

Het symposium werd voorgezeten door dr. Mohamed Eledeisy van Hogeschool Utrecht en bracht onderzoekers en docenten uit Nederland en Vlaanderen samen. Zij bespraken digitale transformatie, duurzaamheid, een leven lang ontwikkelen en onderwijsinnovatie.

Dr. Steven Haveman benadrukte in zijn presentatie het belang van vooruitkijken: anticiperen op toekomstige vaardigheidsbehoeften en ervoor zorgen dat onderwijs en opleidingen zich blijven ontwikkelen in lijn met de veranderende behoeften van slimme gemeenschappen.

Ook liet hij zien hoe samenwerking tussen Europese initiatieven kan bijdragen aan de ontwikkeling van de vaardigheden die nodig zijn voor de digitale en groene transities in Europa.

Lees het volledige artikel voor meer informatie over de belangrijkste discussies en inzichten uit het symposium.

Op 25 en 26 februari 2026 kwamen de projectpartners bijeen aan de Edutus University in Boedapest. De bijeenkomst bestond uit presentaties van de behaalde resultaten en discussies over toekomstige ontwikkelingen.

Op 25 en 26 februari 2026 kwamen de projectpartners bijeen aan de Edutus University in Boedapest. De bijeenkomst bestond uit presentaties van de behaalde resultaten en discussies over toekomstige ontwikkelingen. Mohamed Eledeisy presenteerde de onderzoeksresultaten over vaardigheidsmismatches en toekomstverkenning binnen slimme gemeenschappen, met bijdragen van de taakleiders van Universidad de Alcalá (UAH), Fondazione Piemonte Innova (FPI), NCSR “Demokritos” (NCSRD) en de University of Thessaly (UTH). 

De presentaties benadrukten de projectdefinitie van twee nieuwe beroepsprofielen die zijn afgestemd op het Europese ESCO‑kader: de Smart Community Resilience Engineer (SCRE) en de Smart Community Resilient Solutions Planner/Procurer (SCRSP). Ter ondersteuning van deze rollen brachten de partners 200 gevalideerde trainingsprogramma’s in 17 EU‑lidstaten in kaart, die nu beschikbaar zijn in een functionele online Skills Resources Catalogue. 

Daarnaast bevestigde onderzoek onder 319 stakeholders een groeiende vraag naar ‘hybride competenties’ die digitale, groene en sociale vaardigheden combineren. Tegelijkertijd blijven er kritieke mismatches bestaan; de grootste vaardigheidskloven werden vastgesteld op het gebied van cyber- en netwerkweerbaarheidsmanagement en cybersecurity voor kritieke infrastructuur. Horizon scanning bracht bovendien opkomende behoeften aan het licht op het gebied van AI voor klimaatactie en milieuintelligentie, met het oog op 2035. 

De bijeenkomst werd bijgewoond door een vertegenwoordiger van het European Education and Culture Executive Agency, die het belang en de steun voor de voortgang van het project benadrukte. Vooruitkijkend zal het consortium een dynamische updatestrategie implementeren, gepresenteerd door Steven Haveman. Deze strategie waarborgt dat het Smart Communities Training Programme en de Strategic Blueprint for Europe relevant blijven door voortdurend evoluerende technologische trends en opleidingsbehoeften te monitoren. 

Onderzoekers Mohammed Eledeisy en Quan Zhu hun presenteerden hun onderzoek over de skills gap voor smart city engineers en planners.

Tijdens de internationale conferentie TEACHING PRACTICES, PRACTICING ARCHITECTURE | Architecture Pop‑up Lab Exchange (APLE) op 26 en 27 maart 2026 bij de Universiteit van Sarajevo hebben onderzoekers Mohammed Eledeisy en Quan Zhu hun onderzoek naar innovatieve onderwijs‑ en onderzoekspraktijken binnen het Europese project Smart Communities Skills Development in Europe (SMARCO) gepresenteerd. 

De APLE‑conferentie bracht onderzoekers, ontwerpers en docenten uit heel Europa samen rond de centrale vraag hoe architectuur‑ en stedenbouwonderwijs beter kan aansluiten op complexe maatschappelijke opgaven, zoals digitalisering, duurzaamheid en stedelijke veerkracht. De conferentie richtte zich expliciet op de wisselwerking tussen teaching practices en practicing architecture: hoe leren, onderzoeken en handelen elkaar versterken binnen hedendaagse ontwerp‑ en ingenieurspraktijken. Het SMARCO project sluit hier naadloos op aan. 

Eledeisy en Zhu presenteerden hun paper “Smart city engineers and planners: a methodological framework for skills gap analysis in Europe”, waarin zij een methodologische aanpak toelichten voor het analyseren van vaardigheden die nodig zijn in zogeheten smart communities. Het onderzoek laat zien hoe onderwijs, onderzoek en praktijk met elkaar kunnen worden verbonden via een gezamenlijke, participatieve aanpak. Daarbij stond de ontwikkeling van nieuwe beroepsprofielen centraal, zoals de Smart Community Resilience Engineer en de Resilient Solutions Planner/Procurer. 

Deze profielen weerspiegelen de groeiende behoefte aan professionals die technische kennis combineren met vaardigheden op het gebied van samenwerking, duurzaamheid, digitale technologie en maatschappelijke betrokkenheid. Vanuit Hogeschool Utrecht werd met name de methodologische ontwikkeling van het onderzoek geleid, wat de regierol en expertise van HU binnen internationale consortia onderstreept. 

Een belangrijk thema in de presentatie was hoe onderzoeksresultaten direct kunnen doorwerken in onderwijsontwikkeling. De gepresenteerde methodiek wordt binnen het SMARCO‑project gebruikt om bestaande opleidingen te analyseren, vaardighedentekorten in kaart te brengen en deze te vertalen naar nieuwe curricula, bij‑ en omscholingstrajecten. Dit sluit nauw aan bij de missie van Hogeschool Utrecht om praktijkgericht onderzoek te verbinden aan actueel en toekomstbestendig onderwijs. 

De transitie naar slimme, duurzame en inclusieve gemeenschappen vraagt om een arbeidsmarkt die klaar is voor de toekomst. Digitalisering, verduurzaming en maatschappelijke veranderingen zorgen ervoor dat nieuwe vaardigheden steeds belangrijker worden. Om deze uitdagingen succesvol aan te pakken, is samenwerking tussen overheden, onderwijsinstellingen, bedrijven en maatschappelijke organisaties essentieel.

De transitie naar slimme, duurzame en inclusieve gemeenschappen vraagt om een arbeidsmarkt die klaar is voor de toekomst. Digitalisering, verduurzaming en maatschappelijke veranderingen zorgen ervoor dat nieuwe vaardigheden steeds belangrijker worden. Om deze uitdagingen succesvol aan te pakken, is samenwerking tussen overheden, onderwijsinstellingen, bedrijven en maatschappelijke organisaties essentieel. 

Om deze samenwerking te versterken, heeft het Europese SMARCO-project het Smart Communities Skills Partnership opgericht. Dit partnerschap brengt overheid, bedrijven, hogescholen, onderzoeksorganisaties en maatschappelijke partners samen. Het gezamenlijke doel is het ontwikkelen van een sterk vaardighedenecosysteem voor slimme gemeenschappen in Europa. 

Tijdens een online bijeenkomst op 7 juli wordt het partnerschap officieel gelanceerd. Deelnemers krijgen inzicht in de visie en doelstellingen van het project. Daarnaast worden er mogelijkheden aangeboden om actief betrokken te raken bij het initiatief. Tot slot wordt de SMARCO Skills Strategy gepresenteerd. Dit dient als strategisch kader voor de activiteiten van het partnerschap. Deze strategie biedt een routekaart voor het aanpakken van vaardigheidstekorten en het ondersteunen van de ontwikkeling van een toekomstbestendige beroepsbevolking. 

Het evenement biedt een platform voor kennisuitwisseling en samenwerking tussen stakeholders die zich inzetten voor de ontwikkeling van vaardigheden die nodig zijn voor slimme gemeenschappen. 

Wat kunnen deelnemers verwachten? 
Tijdens het evenement krijgen deelnemers de mogelijkheid om: 
Kennis te maken met de SMARCO Skills Strategy en het Smart Communities Skills Partnership. 
Meer te leren over deelname aan trainingsprogramma’s, pilotprojecten en certificeringsinitiatieven. 
Mogelijkheden te ontdekken voor samenwerking, gezamenlijke projecten en netwerkvorming binnen het SMARCO-netwerk.