Veilige producten ontwikkelen met proefdiervrij gezondheidsonderzoek

Innovative testing in life sciences & chemistry

Of het nu gaat om geneesmiddelen, chemicali├źn of het coronavaccin, het is belangrijk dat nieuwe producten veilig zijn en dat we effecten voor mens en dier kennen. Onderzoekers van het lectoraat Innovative Testing in Life Sciences & Chemistry zijn ervan overtuigd dat voor veiligheidstesten op termijn geen dierproeven nodig zijn. In plaats daarvan bouwen ze met data uit gezondheidsonderzoek aan de virtuele mens. "We zetten met de continuering van het lectoraat in op een systeemverandering naar het stimuleren van een gezonde leefstijl en ontwikkelen van een gezonde en duurzame leefomgeving, zonder dierproeven."

“Generieke geneesmiddelen die voor iedereen werken, zoals bloeddrukverlagers en paracetamolletjes, hebben we over het algemeen wel”, vertelt lector Cyrille Krul. “We kennen grosso modo de werkingsmechanismes en hebben daar dus geen dierproeven meer voor nodig. Individuele verschillen in effecten kun je met dierproeven bovendien toch niet nabootsen. Met behulp van chemische en biologische datasets hopen we dat in de toekomst wel te kunnen en zo positieve en negatieve effecten van producten op gezondheid beter te kunnen voorspellen.”

“Voor het testen van effecten van fijnstof en plastic hebben we al langer geen dierproeven meer nodig”, vult lector Raymond Pieters aan. “Daar kijken we gewoon direct in de mens welke effecten er optreden. We focussen ons steeds meer op humaan gezondheidsonderzoek. Zo onderzoeken we de invloed van fysieke inspanning in combinatie met voeding op het functioneren van het maagdarmkanaal en ons afweersysteem. Ook meten we gezondheidseffecten met sneltesten van biologische parameters zoals traanvocht, speeksel en ademlucht. De coronatest is momenteel het bekendste voorbeeld van een effectieve sneltest.”

Even veilig, menselijker en sneller

“Uiteindelijk werken we toe naar een datagedreven digitaal platform waar we al die opgebouwde kennis en technieken samenbrengen. Daarmee kunnen we gezondheidseffecten van stoffen voorspellen met gerichte dierproefvrije testen, of zelfs zonder überhaupt een experiment te hoeven doen. Dat platform noemen we de virtuele mens.”

"We werken aan een datagedreven digitaal platform. Dat noemen we de virtuele mens."

“We realiseren ons dat proefdiervrij testen gaat om een systeemverandering”, licht Cyrille toe. “We willen ten eerste wetenschappelijk aantonen dat het anders kan. Dat doen we samen met stakeholders, zoals bedrijven, verzekeraars, regelgevers en patiënten. We willen laten zien dat deze alternatieve testmethoden net zo veilig zijn en mogelijk zelfs goedkoper en sneller dan dierproeven. Tegelijkertijd is het heel belangrijk dat we deze systeemverandering mogelijk maken door onderzoekers toegang te geven tot humaan weefsel, data bij elkaar te brengen, daarvoor platforms te genereren en natuurlijk mensen te belonen die hun nek uitsteken.”

Preventie, zorg op maat en een gezonde leefomgeving

“Met de proefdiervrije methoden die we ontwikkelen, dragen we bij aan een gezonde leefstijl en preventie van zorg. Door vooraf gezondheidseffecten van stoffen vast te stellen, bijvoorbeeld op ons darmstelsel of immuunsysteem, zorgen we ervoor dat mensen niet ziek worden. Als mensen toch ziek worden, kunnen we op basis van data en de virtuele mens gepersonaliseerde medicijnen en zorg op maat aanbieden.”

“Daarnaast werken we ook aan de ontwikkeling van een gezonde en duurzame leefomgeving”, vertelt Raymond. Het is belangrijk om de fundamentele discussie te voeren of we in onze maatschappij bijvoorbeeld meer chemicaliën moeten maken dan strikt noodzakelijk. Tegelijkertijd werken we aan het produceren van duurzame stoffen en circulaire producten en het veilig (her)gebruiken van afval.”

“Of het nu gaat om chemicaliën, geneesmiddelen of het coronavaccin, het is onze missie de effecten van nieuwe producten in kaart te brengen en ervoor te zorgen dat ze veilig zijn. En dat doen we dus zoveel mogelijk dierproefvrij.”

Meer informatie over het lectoraat

Vanuit het bedrijfsleven samenwerken met het lectoraat

Deel dit artikel