Ondernemersloon en weerstandsvermogen kleine ondernemers te laag ondanks goed kwartaal

Kleine ondernemers herpakken zich als je kijkt naar de kwartaalcijfers in het derde kwartaal van 2021. Maar wie goed kijkt naar de balans, ziet een somberder beeld. Het veelal (te) lage ondernemersloon en de negatieve buffers laten een zorgelijke situatie voor de kleine ondernemer zien. Dit blijkt uit het vierde onderzoek van de Kleinbedrijf Index (KB-Index),  een gezamenlijk initiatief van Qredits, ONL voor ondernemers en Hogeschool Utrecht.

'Kleine ondernemers teren wederom in op hun bedrijfs- en privéreserves', aldus lector Lex van Teeffelen, lector Financieel-Economische Innovatie. 50% moet geld van privé inbrengen om hun bedrijf overeind te houden. Dat zagen wij ook op het hoogtepunt van de lockdowns in Q4 2020 en Q1 2021. Er blijft geen geld over om te kunnen investeren. Investeren is hard nodig, want het is één van de manier om de lage marges te verbeteren.

"Kleine ondernemers teren wederom in hun bedrijfs- en privéreserves "

Lex van Teeffelen, lector Financieel-Economische Innovatie
digitalevaardighedenondernemers

Verbetering in kwartaalcijfers

Als we kijken naar de gerealiseerde derde kwartaalcijfers van de KBIndex, zien we wel een verbetering ten opzichte van het tweede kwartaal van dit jaar. Hoewel de omzetindex gelijk blijft, presteren alle sectoren op of zelfs boven het omzetniveau van 2019 (pré-corona). De continuïteit verbetert zichtbaar en het aantal bedrijfssluitingen daalt van 4% naar 2,6%. 

Op het eerste gezicht positief

De bovengenoemde cijfers schetsen -op het eerste gezicht- een positief beeld. Maar een groot deel van de ondernemers gebruikt (pensioen- en investering)reserves en privé spaartegoeden om in de groene cijfers te blijven. Hans Biesheuvel, voorzitter ONL legt uit; Dit geld hebben ze gebruikt om hun schuldenpositie te verkleinen. Maar wat misschien nog wel schokkender is, is de geringe stijging van het ondernemersloon. Nog steeds krijgt 36% van de ondernemers een beloning ónder bijstandsniveau. De combinatie van het aflossen van schulden vanuit privé en het uitkeren van een (te) laag salaris heeft invloed op de solvabiliteit.

In het rapport is terug te zien dat deze weerstandsindex (solvabiliteit) opnieuw verder daalt. Per eind september 2021 heeft 28% van de ondernemers een negatief eigen vermogen en dus geen buffer om tegenvallers op te vangen. Ondersteuning om deze coronacrisis financieel te kunnen overbruggen is dan ook nodig. Elwin Groenevelt, algemeen directeur bij Qredits beaamt dat; We zien de afgelopen weken opnieuw een stijgende vraag naar ons corona-overbruggingskrediet. Daarbij blijven we ook alert op de levensvatbaarheid van een bedrijf. Soms aangeven dat het niet verstandig is om nóg meer te investeren en te lenen is voor ons ook onderdeel van sociaal kredietverstrekkerschap.”

Lector Lex van Teeffelen vult aan: 'Naar schatting 40% van de ondernemers kwakkelt nu al een jaar. Het is een combinatie van te lage marges, onvoldoende solvabiliteit – dus ondernemers kunnen lastig aan financiering komen – en onvoldoende ondernemersloon. Tweederde van de ondernemers kunnen net aan of niet rondkomen, inclusief partnerinkomen. Dat is een giftige mix, zeker nu er ook nog een hoge inflatie is. Met circa 800.000 ondernemers zal het gesprek aangegaan moeten worden of zij zo nog wel door kunnen gaan. '

"Naar schatting 40% van de ondernemers kwakkelt nu al een jaar. "

Lex van Teeffelen, lector Financieel-Economische Innovatie

Onbenutte regelingen

Ondernemers laten echter ook geld liggen, aldus Lex; 'Ondernemers weten de weg niet te vinden naar fiscaal gunstige investeringen en subsidies. Hierdoor blijven ze onbenut en laten ze veel geld liggen dat ingezet kan worden voor innovaties of verduurzaming. We willen graag kijken wat er mogelijk is om hierin te ondersteunen, zodat ondernemers wél die subsidies gaan aanboren om te investeren.'

Ondernemers moeten daarbij eerlijk tegen zichzelf zijn. 'Als je nu niet of net aan kunt rondkomen, ga dan het gesprek aan met coaches. Blijf er niet mee rondlopen. Er zijn verschillende initiatieven, zoals de MKB Noodlijn, 115 Help een Bedrijf, Geldfit, MKBDoorgaan en het Adviesteam Zwaar Loket van de KvK. Beter ten halve gekeerd, dan ten hele gefaald.

Over de KleinBedrijf-Index en het effect ervan

De KB-Index wordt elk kwartaal opgesteld door Hogeschool Utrecht, Qredits en ONL met input van ruim 1.000 ondernemers uit het Kleinbedrijf. Ondernemers zonder personeel en Kleinbedrijf ondernemers vertegenwoordigen 95,5% van alle ondernemers in Nederland. Samen zorgen zij bijna voor een kwart van alle bedrijfswinsten en een derde van de werkgelegenheid in het bedrijfsleven. Als barometer voor deze onderbelichte groep is deze index ontwikkeld. De uitkomsten worden vier keer per jaar gepubliceerd. 

Steeds meer beleidsmakers betrekken de Kleinbedrijf Index bij hun plannen. Dat is belangrijk, want het ontbreekt aan driemaandelijkse economische informatie van bedrijven onder de 5-10 medewerkers. Men vergeet vaak snel deze grote groep van de bedrijven mee te nemen in de conjunctuurcijfers. Als HU is het onze taak om de data op een verantwoorde manier op te halen, te analyseren en van aanbevelingen te voorzien. ONL voor ondernemers is in de samenwerking de lobbyist samen met Qredits, die ook een belangrijke financier is van het kleinbedrijf. 'Reken er maar op dat onze rapporten bij steeds meer bewindslieden en beleidsambtenaren op het bureau komen te liggen', aldus Lex. 'Het is elke keer wel de vraag of er ook wat mee gedaan wordt. In Nederland moet altijd eerst het land overstromen, voordat wij dijken gaan verbeteren. Het ontbreekt aan visie en strategie. Een (middel)lange termijnvisie en de rol van het kleinbedrijf ontbreekt geheel. Zelfredzaamheid is het adagium. Ieder voor zich. Dat maakt onze economie erg kwetsbaar en er zijn elke keer weer andere noodingrepen nodig.'

Meer weten?
Het rapport KleinBedrijfIndex Q3 is digitaal beschikbaar op ResearchGate. 

 

Deel dit artikel