Normalisering van drugsgebruik onder jongeren

‘Heb je dit weekend nog gesnoept?’ hoorde afgestudeerd MWD’ er Kim de Graaf iemand een keer vragen. Het bleek over pillen te gaan, alsof het de normaalste zaak van de wereld was. Zelf gebruikt Kim nooit drugs. Ze vroeg zich af: “Ben ik zo raar, dat ik dit niet normaal vind? Wijk ik af van het gemiddelde in mijn leeftijdsgroep?” Het fascineerde haar. Toen ze voor haar afstudeerartikel een onderwerp zocht, besloot ze dit te gaan uitzoeken. En met succes: ze won met haar artikel de Topartikelenwedstrijd 2020, georganiseerd voor vierdejaarsstudenten van de sociale opleidingen van Hogeschool Utrecht.

Foto: Kees Rutten
Bron: Kim de Graaf, foto door Kees Rutten

Kim legt in haar artikel uit dat experimenteren met drugs kan passen bij volwassenwording, maar dat er ook risico’s aan zitten. Volgens haar kunnen jongerenwerkers een rol spelen in de begeleiding van jongeren ten aanzien van drugsgebruik en in de preventie van misbruik. Op dit moment is er geen preventieve aanpak als het gaat om het gebruik van drugs, de nadruk ligt nu vooral op het voorkomen van gezondheidsschade bij jongeren. ‘Interessant en gedurfd’, volgens de jury die Kims artikel beoordeelde. 

Jongerenwerkers

Jongerenwerkers kunnen een belangrijke rol innemen in de begeleiding van jongeren die experimenteren met drugs, geeft Kim aan. Ze schetst daarbij wel een probleem waar jongerenwerkers tegenaan lopen: het omgaan met de ‘nieuwe’ online wereld waarin jongeren zich bevinden. Jongeren zijn immers vaak online, vooral via hun mobiel. Dit vraagt van jongerenwerkers dat ze meer online moeten gaan werken, maar zij geven aan niet goed zicht te hebben op wat er online onder jongeren speelt. In het offline contact kan de jongerenwerker in een vroeg stadium vaak goed zien wat er onder jongeren speelt. Bovendien is de jongerenwerker opgeleid om ervoor te zorgen dat er gedragsverandering plaatsvindt – bijvoorbeeld ten aanzien van middelengebruik – maar online missen zij – juist ten aanzien van dit onderwerp – fysieke signalen.

"Ik vind het mooi om te zien hoe Kim dit onderwerp vanuit haar eigen belangstelling heeft opgepakt en zich er echt in heeft verdiept."

Gercoline van Beek, begeleidend docent

Handvatten

Ondanks deze uitdagingen komt Kim met een aantal handvatten die jongerenwerkers kan helpen in de preventie van drugsgebruik. Jongerenwerkers zouden bijvoorbeeld een workshop moeten kunnen volgen over de veranderingen in de hersenen in de adolescentie, de gevolgen die dit kan hebben voor een jongere en de rol die groepsdruk hierbij speelt. Bovendien moeten jongerenwerkers meegaan met de verschuiving van de straat naar de online wereld als vindplaats van jongeren. De organisatie waarin een jongerenwerker actief is, bijvoorbeeld een wijkteam, kan een plan opstellen voor het online jongerenwerk waarin staat hoe de organisatie zich wil profileren alsmede afspraken over wat de jongerenwerker wel of niet online kan zetten met aandacht voor de online aanpak van het gebruik van drugs. Jongeren gaven daarnaast aan het beste te kunnen worden geholpen door een hulpverlener die zelf ervaring heeft met drugsgebruik, hetzij in de eigen omgeving, van zichzelf of in de hulpverlening. Jongerenwerkers zouden zich dan ook moeten kunnen specialiseren in het onderwerp drugs en binnen het jongerenwerk zouden ervaringsdeskundigen een substantiële rol kunnen krijgen. 

Kennis over drugsgebruik

Belangrijk is dat onder alle jongerenwerkers het kennisniveau over drugsgebruik wordt vergroot en dat jongerenwerkers niet alleen leren over problematisch, maar juist ook over recreatief gebruik. Het is van belang dat jongerenwerkers de gedachtegang achter recreatief gebruik kennen en deze nieuwe groep gebruikers niet van dezelfde aanpak voorzien als problematische gebruikers. Er kan daarnaast gebruik worden gemaakt van psycho-educatie door uitleg te geven over de risico’s die aan het gebruik van drugs kleven. 

Drugsgebruik onder jongeren: steeds normaler

Trajectum, het onafhankelijk journalistiek platform voor Hogeschool Utrecht publiceerde Kims onderzoeksverhaal in ingekorte vorm. Over jongeren en hun recreatief/ontsporend drugsgebruik en hoe normaal we dat zijn gaan vinden. 

Lees verder

Toekomstmuziek

Inmiddels werkt Kim op een woonlocatie voor jongeren met een lichte verstandelijke beperking die toewerken naar zelfstandig wonen. Daarnaast doet ze een opleiding tot kynologisch instructeur, iemand die mensen begeleidt in het leren kennen en opvoeden van hun hond. “Honden zijn mijn grote passie, ik hoop in de toekomst honden te gebruiken in de hulpverlening die ik bied”, vertelt Kim. “In mijn huidige werk heb ik nog geen gelegenheid gevonden om mijn eigen handvatten over omgaan met drugsgebruik toe te passen. Het onderwerp blijft wel mijn interesse houden, dus wellicht komt het nog eens terug.”

Over de Topartikelen 

Het volledige artikel van Kim is te lezen in de bundeling van de Topartikelen van 2020, die in december verschijnt. Het is de tiende en laatste editie in de succesvolle reeks met winnende artikelen van de jaarlijkse Topartikelwedstrijd van het Kenniscentrum Sociale Innovatie en het Instituut voor Social Work. De volgende in deze serie van drie winnende Topartikelen is van afgestudeerd SPH'er Yaël de Kruif, over euthanasie in de ggz. 

Lees verder: 

Deel dit artikel