Nieuw lectoraat zet zich in voor vergroten werkplezier docenten

Wanneer we spreken over het onderwijs in Nederland, dan gaat het al snel over thema’s als het lerarentekort en de hoge werkdruk van onderwijsprofessionals. “Daarmee wordt er op een negatieve manier gekeken, waardoor wordt vergeten te kijken naar wat wel goed gaat. Er wordt gezegd dat onderwijsprofessionals het te druk hebben, maar de vraag ‘wat levert werkplezier op’ wordt vaak niet beantwoord”, vertelt Mieke Koeslag-Kreunen, lector van het nieuwe lectoraat Werken in Onderwijs. Dat onderzoekt hoe onderwijsprofessionals de beroepsgroep, hun onderwijsorganisaties en zichzelf kunnen ontwikkelen gegeven de huidige maatschappelijke behoeftes.

Het nieuwe lectoraat Werken in Onderwijs van Hogeschool Utrecht is 1 november 2020 van start gegaan. De missie van lector Mieke Koeslag-Kreunen is om bij te dragen aan versterking van onderwijsprofessionals in de volle breedte – docenten, leidinggevenden en ondersteuners, van het primair onderwijs tot het hbo. “We onderzoeken samen met (aankomende) professionals en kennisinstellingen nieuwe mogelijkheden voor het opleiden van leraren, gedifferentieerde carrièremogelijkheden, meer gedeeld leiderschap en de organisatie van het werk. Ook bekijken we hoe we een aantrekkelijker en inclusiever beroepsbeeld kunnen ontwikkelen.” Een van de doelen is hiermee het werkplezier te vergroten, wat afstraalt op studenten en zo de kwaliteit van het onderwijs vergroot.

Verhalen uit de praktijk ophalen

“In ons onderzoek willen we kijken naar de verschillende perspectieven van onderwijsprofessionals en die benutten. Leidinggevenden bijvoorbeeld kunnen uitzoomen en hoog-over kijken, terwijl een docent meer focus heeft op een bepaald vak én dichter bij de studenten staat. Beide perspectieven zijn rijk en relevant. In mijn werk en onderzoek vanuit Zuyd Hogeschool en Universiteit Maastricht keek ik naar teamleren en kwam ik erachter dat dit veel potentie heeft maar nog vrij weinig gebeurt in het onderwijsveld. Daarom gaan we met dit lectoraat nadruk leggen op de verbindende kracht van alle onderwijsprofessionals: samen leren én werken.”

"Het is goed om te bekijken wat beter kan, maar we moeten niet vergeten wat wel goed gaat."

“We staan aan de start van het lectoraat. We gaan eerst verhalen ophalen en van daaruit beginnen: Wat speelt er voor docenten? Waar heeft de beroepspraktijk behoefte aan? Hoe is het voor HR-mensen in het onderwijs? Het doel is om met onderwijsprofessionals, de beroepspraktijk en studenten samen te werken: geen onderzoek over hen, maar met hen samen. Zo willen we de kwaliteit van het onderwijs verbeteren én het werkplezier van professionals verhogen.”

Niet denken vanuit problemen

“De discussie over het opleiden van leraren is al zeker tweehonderd jaar aan de gang. Daarbij wordt vaak gedacht vanuit problemen: het instroomniveau is te laag, de programma’s zijn te vol, leraren hebben te veel verschillende taken en een te hoge werkdruk. Het is goed om te bekijken wat beter kan, maar we moeten niet vergeten wat wel goed gaat. Zo zien we dat gedeeld leiderschap en meer regie op eigen werk meer werkplezier kunnen opleveren. Wij gaan onderwijsprofessionals en -organisaties helpen om dit meer en zo optimaal mogelijk in de praktijk te brengen.”

"Het doel is om met onderwijsprofessionals, de beroepspraktijk en studenten samen te werken: geen onderzoek over hen, maar met hen samen."

Teambinding en samenwerken

In haar rol bij Zuyd Hogeschool werkte Mieke al samen met HU-collega’s van het lectoraat Beroepsonderwijs aan een project rondom hybride leeromgevingen. Dat onderzoek zet ze nu voort als lector van het nieuwe lectoraat. “In hybride leeromgevingen komen studenten, docenten en beroepsprofessionals samen. We onderzoeken hoe we de teambinding en samenwerking kunnen versterken. Het doel is natuurlijk dat inzichten gedurende en na afloop van het onderzoek direct bruikbaar zijn voor de praktijk, en dat iedere betrokkene denkt: ‘wow, hier hebben we wat aan’.”

Leren en innoveren

Het lectoraat Werken in Onderwijs werkt samen met andere lectoraten binnen het thema Leren en Innoveren (LENI) van Hogeschool Utrecht aan antwoorden op de vraag hoe professionals kunnen handelen in complexe beroepspraktijken en welke competenties zij daarvoor nodig hebben. Ook wordt samenwerking gezocht met het onderwijs van de HU en Centre of Expertise Talent & Skill.

Deel dit artikel