Meer nieuwsgebruik én nieuwsmijding tijdens de coronacrisis

In het huidige, digitale medialandschap is het bijna onmogelijk nieuws te missen. De overvloed aan informatie en de ruime keuze van nieuwsmedia kan er echter ook voor zorgen dat mensen (tijdelijk) bepaalde media of berichtgeving gaan vermijden. Hoe is dit in de Covid-19 crisis? Mijden mensen het nieuws meer?

Tijdens de coronapandemie heeft het publiek meer dan ooit behoefte aan informatie. Met steeds veranderende maatregelen om Covid-19 in te dammen, en veel onzekerheid over hoe het virus zich verder verspreidt, is het publiek grotendeels afhankelijk van media om op de hoogte te blijven. Tegelijkertijd wordt er zoveel informatie verspreid, dat het WHO zelfs spreekt van een infodemic.

Het HU-lectoraat Kwaliteitsjournalistiek in Digitale Transitie onderzoekt – met panelsurveys onder een representatieve steekproef van zo’n 1500 mensen - de nieuwsconsumptie van het Nederlandse publiek in de eerste vier maanden van de Covid-19 crisis. Het onderzoek laat zien dat in het begin van de pandemie het publiek veel behoefte had aan informatie. Niet alleen gingen ze vaker nieuws consumeren (61%) dan voorheen, ook deden ze dit bij meer verschillende nieuwsbronnen (51%). Een paar maanden in de crisis lijkt de behoefte aan extra informatie af te nemen; slechts 21% gaf aan vaker nieuws te volgen en 28% gaf aan dit bij meer verschillende bronnen te doen.

Terug naar standaard consumptie

Hetzelfde beeld is te zien gekeken naar nieuwsbronnen die het publiek specifiek consumeerde voor informatie over Covid-19. Vrijwel bij alle nieuwsbronnen neemt het gebruik af. De populariteit van het televisienieuws daalde van 74% in april naar 59% in juni, en de nieuwswebsites en -apps van 66% naar 53%. Ook zijn er flinke dalingen bij websites en campagnes van landelijke instituten. In het algemeen is te zeggen dat in het ‘heetste’ moment mensen meer nieuws consumeerden en vooral andere of extra bronnen, om na een paar maanden in de crisis weer terug te keren naar hun standaard nieuwsconsumptie.

Nieuwsmijding tijdens de Covid-19 crisis

Het publiek ging in het begin van de crisis dus meer consumeren, bij meer verschillende bronnen. Tegelijkertijd zien we dat een grote groep (53%) aangaf afstand of pauze te nemen van nieuws over Covid-19. Hoe langer de crisis voortduurde, hoe méér mensen het nieuws in het geheel gingen vermijden. De voornaamste reden hiervoor is dat men het gevoel had overladen te worden met informatie (59%). Ook hadden mensen het gevoel emotioneel overbelast te worden (29%) en ervaarden ze een negatief effect op het mentale welzijn door het nieuws over Covid-19 (40%).

Vragen voor de journalistiek

Dit is een opvallend kenmerk voor de infodemic, waar het WHO zorgen over uitte: alle informatie, met name aan het begin van de pandemie, heeft óók negatieve effecten op het algehele welzijn van het publiek. Ja, men heeft behoefte aan informatie, maar er is een keerpunt waar het publiek nieuws de rug toekeert, al is het maar tijdelijk. Dit roept veel vragen op voor de journalistiek. Wanneer is het publiek voldoende geïnformeerd? Heeft het zin om alle ontwikkelingen 24/7 te plaatsen? Of heeft de media een taak de diepte in te gaan, en wellicht het snelle nieuws over te slaan?

Verantwoording

Het lectoraat Kwaliteitsjournalistiek in Digitale Transitie van Hogeschool Utrecht voert een grootschalig survey-onderzoek uit naar nieuwsgebruik en nieuwsmijding tijdens Covid-19, onder een representatieve steekproef van Nederland via een panel van I&O research. Deze is uitgezet in drie golven. Voor meer informatie over de data kunt u contact opnemen met onderzoeker Kiki de Bruin.

Dit is een ingekorte versie van een artikel van Kiki de Bruin dat eerder verscheen op JournalismLab.nl

Deel dit artikel