Kleine ondernemers ongekend hard geraakt door corona

barometerkleineondernemers

Ondernemers met en zonder personeel (tot 5 werknemers) zijn belangrijk voor de Nederlandse economie. Zij vertegenwoordigen 95% van alle ondernemers in Nederland en zorgen voor ruim een kwart van alle bedrijfswinsten en een derde van de werkgelegenheid in het bedrijfsleven. Desondanks wordt er te weinig onderzoek naar hen gedaan. Op initiatief van Qredits en in samenwerking met ONL heeft het HU kenniscentrum Digital Business en Media de KleinBedrijfsIndex(KBI) ontwikkeld. Donderdag 21 januari is het eerste rapport overhandigd aan staatssecretaris Mona Keijzer van Economische Zaken en Klimaat.

Lector Lex van Teeffelen vertelt erover: ‘Wij wilden weten hoe het kleine ondernemers vergaat in tijden van Corona. Niet alleen hoe zij er zakelijk voor staan, maar ook in welke mate zij stress ervaren, welke veranderingen zij doorvoeren en hoe het ondernemersinkomen zich ontwikkelt. Hierover is weinig bekend. Momenteel weet bijna niemand dat in de kwartaalcijfers van het CBS alleen bedrijven met 5 medewerkers of meer voorkomen. Dat betekent dat betrouwbare cijfers voor de overgrote meerderheid van alle ondernemers in Nederland ontbreken’. Dit leidt ertoe dat het kabinet en beleidsmakers op basis van onvolledige cijfers maatregelen nemen voor ondernemers.

De bedrijfsgrootte is namelijk belangrijk. Wat werkt voor bedrijven met 10 medewerkers of meer, werkt niet persé goed voor zelfstandig ondernemers, starters en bedrijven met slechts enkele werknemers. ‘Over het algemeen weten wij dat hoe kleiner een bedrijf hoe kwetsbaarder deze is. Er zijn minder middelen en menskracht aanwezig. Tegelijkertijd zijn zij ook wendbaarder en groeit hun productiviteit sneller dan bij de grotere bedrijven.’

Belangrijke uitkomsten
Uit het eerste onderzoek blijkt dat ondernemers door de coronacrisis erg hard geraakt worden. Niet alleen de horeca en de detailhandel, maar ook starters en ondernemers zonder personeel. Zij doen het op bijna alle fronten slechter. De omzetten zijn laag, de nettomarges extreem laag en het ondernemersloon is sterk gedaald. ‘Voor mij was het schokkendste resultaat dat bijna de helft van de ondernemers in ons panel leeft van een ondernemersinkomen onder bijstandsniveau’ aldus Lex. De ondernemersverwachting is dat de cijfers voor het eerste kwartaal in 2021 nog slechter zijn. Tegelijkertijd zitten kleine ondernemers niet stil. ‘Ruim de helft zet in op verdere digitalisering, nieuwe klantgroepen en nieuwe marktstrategieën. Helaas blijken die (nog) geen bijdrage te leveren aan betere marges. ’

ondernemers

Kleine ondernemers en Corona
Meer (financiële) steunmaatregelen zijn nodig voor deze groep. Niet alleen voor personeel en voorraden, maar ook in de inkomenssfeer van deze ondernemers. Ook zal moeten worden gekeken of bedrijven levensvatbaar zijn. ‘Als dat niet zo is, dan moet een ondernemer ook echt stoppen, voordat de persoon met privéschulden achterblijft.’ Er zijn momenteel al meerdere initiatieven zoals Ondernemersklankbord en www.155.nl om ondernemers gratis te ondersteunen. Ook kunnen zij gebruik maken van de bijzondere bijstand voor ondernemers (BBZ), waar niet alleen de levensvatbaarheid wordt bekeken, maar ook gerichte inkomensondersteuning en leningen beschikbaar zijn. Lex: ‘Normaliter komt de helft van de bedrijven goed uit een BBZ-traject. Wel wachten ondernemers vaak te lang voordat zij ondersteuning en hulp vragen. Daardoor zijn zelfs in de kern gezonde bedrijven regelmatig niet te redden.’

De KleinBedrijfsindex
De initiatiefnemende partijen HU kenniscentrum DBM, ONL en Qredits zullen middels de KBI de situatie van kleine ondernemers vier keer per jaar in kaart brengen. Dit doen ze binnen een panel van 5000 ondernemers, waarvan circa 25% deelneemt aan de uitvraag. Samen met het CBS willen wij de verschillen en overeenkomsten in kaart brengen tussen de statistieken van de KBI en de CBS statistieken. Twee keer per jaar zal binnen de barometer ook ingezoomd worden op een belangrijk thema, zoals bijvoorbeeld digitalisering. De inzet op digitalisering bij deze groep blijkt namelijk nog geen vruchten af te werpen. Er is beter inzicht nodig wat ondernemers precies doen en laten op gebied van digitalisering en welke hobbels zijn ervaren. Hopelijk kan dit in de eerstvolgende ronde in kaart gebracht worden. Wil je meer informatie over de KBI? Neem contact op met Lex van Teeffelen.

Downloads
Bekijk het eerste rapport van de KBI.

Deel dit artikel