HU wil mensen in kwetsbare posities beter betrekken bij praktijkgericht onderzoek

Hogescholen doen praktijkgericht onderzoek naar vraagstukken uit de beroepspraktijk, om deze praktijk verder te helpen. Ook mensen in kwetsbare posities in de maatschappij hebben belang bij het onderzoek: bijvoorbeeld mensen met schulden, mensen die lijden aan dementie of mensen die laaggeletterd zijn. Onderzoekers willen hen vaker bij onderzoek betrekken en moeten daarvoor goed weten hoe ze dat kunnen doen op een zinvolle en haalbare manier. Marlies Welbie start nieuw onderzoek naar wat onderzoekers nodig hebben om mensen in kwetsbare posities te betrekken bij praktijkgericht onderzoek.

“In mijn promotieonderzoek heb ik een interactieve vragenlijst ontwikkeld in samenwerking met mensen die laaggeletterd en anderstalig waren, zodat de fysiotherapeut en zij elkaar beter konden begrijpen. Het was toen niet altijd even makkelijk om de juiste mensen te bereiken en het onderzoek zo in te richten dat zij konden participeren. Onderzoek was voor hen onbekend en daarmee onveilig terrein en ook de gebruikelijke onderzoeksmethoden waren niet geschikt door hun andere niveau van taal. Toen ben ik op zoek gegaan naar kennis over de beste manier om hen toch bij het onderzoek te betrekken”, vertelt Marlies Welbie, onderzoeker bij lectoraat Methodologie van Praktijkgericht Onderzoek. Zij ondervond dat er op dit gebied maar weinig kennis beschikbaar is.

Mensen niet problematiseren

“Terwijl die kennis nodig is om de mensen over wie het onderzoek gaat, actief betrokken te krijgen. Want lossen we een probleem op voor mensen of problematiseer je juist iets? Denk bijvoorbeeld aan laaggeschooldheid: hebben mensen met een laag opleidingsniveau problemen of heeft de maatschappij problemen met hen? Als praktijkgerichte onderzoeker werk je samen met mensen met verschillende soorten kennis, belangen en doelen. Denk aan burgers, patiënten, professionals, docenten, studenten en beleidsmakers. Die mix zinvol bij elkaar brengen vanaf het onderzoekidee tot en met de doorwerking die op basis van het onderzoek plaatsvindt, is belangrijk en verdient daarom meer aandacht. Dit onderzoek voeren we uit vanuit het perspectief van de onderzoeker: wat heeft de onderzoeker nodig om onderzoek zodanig vorm te geven dat alle partijen, inclusief mensen in kwetsbare posities, waardevolle impact kunnen hebben op het onderzoek en de doorwerking ervan.”

Studenten als oplossing

“Ook studenten lopen soms vast op de lage respons voor hun onderzoeken. Sommige onderwerpen worden hen door docenten ontraden uit angst voor een te lage respons. Toch kunnen studenten soms zelf juist de oplossing zijn. Zo hebben HU studenten meegewerkt aan het project ‘Wonen in de luwte’ dat uitgevoerd is door Platform31 in opdracht van de overheid. In dit onderzoek werd gekeken naar permanente bewoning van vakantieparken: wie wonen er, wat is de problematiek en wanneer is het wel ok? Er werd heftig beleid gevoerd met hoge boetes en dreigen met uitzetting, waardoor de bewoners de overheid niet vertrouwden. Studenten zijn toen getraind om onderzoek te doen en hebben vanuit hun meer neutrale rol het onderzoek uitgevoerd. Zij kwamen binnen bij de mensen, letterlijk en figuurlijk, en konden het vertrouwen winnen. Het inzetten van studenten kan dus een heel bewuste onderzoeksstrategie zijn.”

"Wat heeft de onderzoeker nodig om het onderzoek zodanig vorm te geven dat alle partijen, inclusief mensen in kwetsbare posities, waardevolle impact kunnen hebben op het onderzoek en de doorwerking ervan"

Meest inclusieve vorm van onderzoek

“We gaan in dit onderzoek bestaande kennis uit verschillende domeinen bundelen en impliciete kennis van onderzoekers expliciteren. We kijken ook naar  praktijkgericht onderzoek van hogescholen en brengen in kaart op welke manier, in welke mate en in welke onderzoeksfasen kwetsbare mensen met ervaringskennis bijdragen hebben geleverd aan het onderzoek. Wat heeft deze input volgens de onderzoekers opgeleverd? Hoe hebben zij de doelgroep weten te betrekken en waar zijn ze tegenaan gelopen? Ook wordt er nieuw onderzoek opgezet in samenwerking met onderzoekers die mensen in kwetsbare posities willen betrekken bij hun onderzoek. Met hen werken we aan een onderzoeksvoorstel om te bekijken wat de meest inclusieve vorm van onderzoek is.”

Deel dit artikel