HU en HKU verrijken digitaal werken met elementen uit de kunsten

Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU) en het lectoraat Methodologie van Praktijkgericht Onderzoek van Hogeschool Utrecht (HU) werken al enkele jaren samen op onderzoek naar het inbouwen van een muzisch perspectief en elementen uit de kunsten op de werkvloer. In een nieuw onderzoeksproject werken de hogescholen samen aan de ontwikkeling van werkvormen waarmee (digitale) samenwerkingen kunnen worden verrijkt door het inbouwen van vakmanschap uit de kunsten. Extra waardevol nu iedereen vanwege corona op afstand samenwerkt.

“Normaal gesproken werken de adviseurs van Vilans op de werkvloer met zorgmedewerkers en beleidsmakers, en zouden we daar met hen werken aan het inbouwen van werkwijzen uit de kunsten”, vertelt Daan Andriessen, lector Methodologie van Praktijkgericht Onderzoek. “Door de invloed van corona werkt iedereen nu digitaal samen. We hebben daarom besloten te bekijken hoe werkwijzen uit de kunsten, zoals het maken van een gedicht, het doen van een voordracht of het luisteren of maken van muziek, juist nu de menselijke kant meer ruimte kunnen geven in online samenwerken. De kunsten zijn bedoeld om mensen te raken en doorbreken ook de digitale patronen die we samen hebben gevormd de afgelopen weken.”

Kennis overbrengen en mensen bewegen

In het onderzoek zijn de HKU en de HU op zoek naar manieren om niet alleen kennis over te brengen maar ook de mensen die bereikt worden in beweging te zetten. Uiteindelijk wil de onderzoeksgroep een set aan werkvormen opleveren die iedereen kan toepassen. Andriessen licht toe: “In een bijeenkomst kan een probleem bijvoorbeeld in de ruimte geplaatst worden en kunnen mensen hun positie ten opzichte van het probleem letterlijk innemen om de verschillen duidelijk te maken. Dat is een alternatieve vorm van dataverzameling: waarom staan we dichtbij of ver van elkaar? Of waarom staat iemand met de rug naar een ander toe? Ook voor de rapportage van een onderzoek of bijeenkomst kunnen onderzoekers inspiratie opdoen bij de kunsten. Zo hebben we binnen ons onderzoek, voordat we vanuit huis verder moesten, aan het eind van bijeenkomsten vaak een gezamenlijk gedicht geschreven. Iedereen schreef gedurende de dag vijf zinnen op die indruk op hen maakten. Deze werden aan het eind van de dag aan elkaar voorgelezen en zo ontstond er een gezamenlijk gedicht. Deze vorm van reflectie raakt vaak aan een diepere laag, omdat mensen vanuit hun eigen ervaring hun bijdrage leveren en delen. Dit kan ook in andere vormen, zoals tekeningen, schilderijen of voordrachten en optredens."

Digitale menselijkheid

“In digitale communicatie en online bijeenkomsten bestaat het risico dat we de mensen achter de laptops uit het oog verliezen. We praten allemaal om beurten, zetten microfoons uit als we niet spreken en de webcams staan uit om de systemen te ontzien. Daarom bekijken we nu de virtuele toepassing en inzet van een muzisch of kunst-perspectief om de menselijkheid in werk en meetings te bewaren. Zo heeft een collega binnen het project een grote meeting geopend met de voordracht van een gedicht, dat daarna gezamenlijk besproken werd. Achteraf kreeg ze veel positieve reacties, waarin mensen aangaven dat het fijn was dat het patroon werd doorbroken. Ook nemen we in sommige digitale meetings de tijd om allemaal even vijf minuten in volzinnen onze gedachten en ideeën uit te schrijven. Het biedt een moment van reflectie voor jezelf, en daarna lezen we het aan elkaar voor en luisteren we met de volle aandacht. Dit doorbreekt de sleur van direct reageren op elkaar en iedereen krijgt de beurt om de eigen ideeën te delen.”

 

Andriessen vertelt verder: “Iedereen werkt op dit moment vanuit een eigen ruimte en is fysiek niet bij elkaar. Daarom kan het ook heel waardevol zijn om vergaderstukken mooi vorm te geven en per post bij iedereen te laten bezorgen. Dan breng je de fysieke werkelijkheden van de verschillende deelnemers dichter bij elkaar, ondanks dat de bijeenkomst digitaal plaatsvindt.”

Samenwerking

Naast Daan Andriessen is ook Bart van Rosmalen, lector Kunst en Professionalisering bij de HKU, met zijn team betrokken bij het project. Het onderzoek loopt in ieder geval door tot februari 2021 en wordt mede gefinancierd door KIEM-RAAK van SIA, door VILANS en het Landelijk Kenniscentrum Cultuureducatie & Amateurkunst. Meer informatie over muzisch werken is te vinden op www.musework.nl.

Deel dit artikel