Hoe kunnen fysiotherapeuten behandelen vanuit een biopsychosociale visie?

Mensen samen

Zo’n 1,6 miljoen Nederlanders hebben last van chronische pijnklachten als rug-, nek- en schouderpijn. Door oplopende wachtlijsten voor tweede- en derdelijnszorg worden fysio- en oefentherapeuten in toenemende mate geconfronteerd met steeds complexere klachten. Therapeuten hebben niet genoeg handvatten om deze klachten effectief en efficiënt vanuit een biopsychosociale visie te behandelen. Onderzoekers van het lectoraat Leefstijl en Gezondheid buigen zich samen met fysiotherapeuten en collega’s van het lectoraat Co-design over een scholingsprogramma.

“Met zo’n 1,6 miljoen Nederlanders met klachten zou je kunnen spreken van een pijnepidemie”, vertelt HU-onderzoeker en fysiotherapeut Han van Dijk. “Klachten nemen toe naarmate mensen ouder worden, maar ook kinderen en adolescenten hebben last van langdurige pijn in bijvoorbeeld hun rug, nek of schouders. Nu thuiswerken door corona de norm is, is het bovendien aannemelijk dat het aantal klachten verder toeneemt. Mensen bewegen minder, missen afleiding en sociaal contact en hebben last van stressoren in de thuissituatie. Allemaal factoren die chronische pijn in de hand kunnen werken. Chronische pijn die vaak leidt tot meer werkverzuim en een hogere zorgconsumptie.”

“Door vergrijzing en toenemende patiëntenaantallen lopen wachtlijsten voor revalidatietrajecten in de tweede- en derdelijnszorg hard op. Daardoor neemt het aantal patiënten in de eerstelijnszorg toe en dus ook de complexiteit van de klachten waarmee fysio- en oefentherapeuten te maken krijgen.”

Biopsychosociaal behandelen

“Therapeuten zijn bij musculoskeletale pijnklachten van oudsher gewend te redeneren vanuit een biomedische visie. Recente inzichten tonen echter aan dat ook cognities, emoties en gedrag een belangrijke rol kunnen spelen in het ziekte- en genezingsproces en het chronificeren van klachten. Therapeuten zijn zich daar vaak wel van bewust, maar weten onvoldoende hoe ze kennis daarover vanuit een biopsychosociale visie kunnen toepassen.”

"Met zo’n 1,6 miljoen Nederlanders met klachten zou je kunnen spreken van een pijnepidemie"

“Kennis uit wetenschappelijk onderzoek wordt nog te weinig vertaald naar de praktijk. Therapeuten die al wat langer geleden zijn opgeleid, hebben deze kennis bovendien minder meegekregen. Hoewel er door opleidingen fysiotherapie steeds beter aan integratie en toepassing van deze kennis wordt gewerkt, blijft de werk- en stagepraktijk achter. Dat komt ook omdat implementatie van nieuwe kennis en behandelstrategieën niet alleen te maken heeft met kennisoverdracht, maar ook met gedragsverandering van zowel therapeuten als patiënten, en dat is een complexe zaak.”

Vroegtijdig klachten herkennen

“Werken vanuit een biopsychosociale visie kan ertoe leiden dat therapeuten klachten vroegtijdig herkennen. Daardoor kunnen ze beter voorkomen dat klachten verergeren en chronificeren en dragen ze uiteindelijk hopelijk bij aan een aanzienlijke verlaging van zorgconsumptie en werkverzuim.”

“In tweede- en derdelijnszorg wordt al veel vaker vanuit een biopsychosociale visie behandeld. Dat gebeurt in multidisciplinaire teams met daarin ook psychologen, revalidatieartsen en maatschappelijk werkers. Samen met fysiotherapeuten, patiënten, ontwerpexperts en didactici onderzoeken wij hoe we eerstelijns therapeuten kunnen toerusten om zelfstandig vanuit een biopsychosociale visie te behandelen en waar nodig door te verwijzen.”

PAIN Pijntherapie in de eerste lijn

Deel dit artikel