'Betrek gebruikers in het optimaliseren van zorgvastgoed'

Een belangrijke factor in goede zorg in zorginstellingen is de kwaliteit van de gebouwde omgeving. Emelieke Huisman promoveerde op een onderzoek naar beslisprocessen in vastgoedbeheer in de zorg en hoe gebruikers daarin kunnen worden meegenomen om een beter woon- en werkklimaat in zorginstellingen te scheppen.

Zorg is een complex samenspel van allerlei factoren: mensen, kennis, apparatuur, geld en vastgoed. De afgelopen jaren hebben ziekenhuizen en zorginstellingen meer vrijheden en verantwoordelijkheden gekregen om beslissingen te nemen in hun vastgoedportefeuille. Vastgoed wordt daarmee meer een strategisch bedrijfsmiddel in de zorg. “Met vastgoed kun je waarde toevoegen”, zegt Emelieke Huisman. Zij is van huis uit bouwkundig ingenieur, afgestudeerd op corporate real estate management bij algemene ziekenhuizen en onder meer werkzaam als hogeschooldocent aan de HU. “Vastgoed en vastgoedbeheer kunnen bijdragen aan tevredenheid van werknemers en patiënten of cliënten, gezondheid en productiviteit.” Die lading wordt gedekt door het begrip ‘healing environment’, dat de afgelopen jaren in zwang kwam: een omgeving die bijdraagt aan het welzijn van iedereen die erin verkeert. Maar hoe kom je tot de juiste keuzes om zo’n healing environment te creëren? Die vraag diepte Huisman de afgelopen jaren uit in haar promotieonderzoek, dat zij uitvoerde bij het lectoraat Technologie voor Zorginnovaties van Hogeschool Utrecht en de faculteit Bouwkunde van de TU Eindhoven.

"Hoe kun je gebruikers meenemen in het verbeteren van het werk- en leefklimaat?"

Grip

Huisman: “Vastgoedbeheer gaat over (financiële) beslissingen op strategisch niveau, maar het speelt ook op operationeel niveau: welke interventies voer je uit in het gebouw. Maar een ‘healing environment’ kan alleen ontstaan als je daarin rekening houdt met de wensen en behoeftes van de verschillende gebruikersgroepen. Hoe breng je die werelden bij elkaar? Met mijn onderzoek wilde ik meer grip krijgen op het besluitvormingsproces: hoe kun je de gebruikers meenemen in het verbeteren van het werkklimaat voor de professionals en het leefklimaat voor de ouderen?”

Rustiger

Uit een literatuurstudie bleek dat allerlei bouwfysische aspecten van invloed zijn, zoals, licht,  akoestiek en binnenluchtkwaliteit. “Vervolgens hebben we in een zorginstelling de wensen en behoeftes van de gebruikers in kaart gebracht en naast metingen van het binnenklimaat gelegd. Met de uitkomsten hebben we interventies en aanpassingen gedaan. Vervolgens hebben we opnieuw gemeten en de gebruikers gevraagd hoe het nu was. Uit die evaluatie kwam een duidelijk beeld naar voren wat de interventies hadden opgeleverd. Met de uitkomsten zou je weer een nieuwe loop kunnen starten.” Met deze gestructureerde aanpak realiseerden Huismans en haar collega’s een omgeving die als rustiger werd ervaren door bewoners en professionals. Huisman: “Opvallend was dat bewoners van de huiskamer die we onveranderd hadden gelaten als referentie, in de opnieuw ingerichte huiskamer kwamen zitten, omdat ze het er prettiger en rustiger vonden.”

Aandacht

Zorgorganisaties streven naar een aantrekkelijke en inspirerende omgeving voor alle gebruikers. “Door in vastgoedbeheer te kiezen voor een aanpak die gebaseerd is op de wensen en behoeftes van gebruikers, kom je tot een integrale benadering voor beslissingen op de vastgoedportefeuille”, zegt Huisman. “Of zo’n integrale aanpak ook echt leidt tot betere ontwerpoplossingen, is een onderwerp voor vervolgonderzoek. Maar het is wel duidelijk dat er aandacht moet zijn voor de gebruikers.” Huisman blijft verbonden aan het lectoraat Technologie voor Zorginnovaties en kijkt de komende tijd of dit vervolgonderzoek kan worden gestart. Ook wil zij de inzichten uit haar proefschrift uitdragen in de wereld van zakelijk vastgoedbeheer in de zorg. Daarnaast verweeft ze kennis en inzichten uit haar onderzoek in het onderwijs dat ze geeft, onder meer in de minor Public Health Engineering (Zorg & Technologie) en voor de master Urban Area Development (MUAD) van Hogeschool Utrecht en in haar werk bij het Centre of Expertise Smart Sustainable Cities. 

Emelieke Huisman promoveerde op 20 november aan de TU/e op haar proefschrift ‘A user-oriented focus to create healthcare facilities; decision making on strategic value’. Promotoren: prof. dr. H.S.M. Kort (TU/e, HU), prof. dr. ir. B. De Vries (TU/e); co-promotor: dr. ir. H.A.J.A. Appel-Meulenbroek.


Deel dit artikel