Dit onderzoek richtte zich op overplaatsingen binnen de Tbs in het kader van behandelstagnatie. Middels een combinatie van literatuuronderzoek, interviews met professionals en patiënten, kwantitatieve analyse van overplaatsingsdata en een casestudie bestaande uit dossieronderzoek en interviews met patiënten en professionals, is inzicht verkregen in factoren die samenhangen met overplaatsingen als gevolg van stagnatie. Uit de literatuur (29 artikelen) blijkt dat behandelstagnatie een complex fenomeen is dat voortkomt uit een samenspel van patiëntgebonden factoren (zoals persoonlijkheidsstoornissen, middelengebruik en gebrek aan motivatie), relationele factoren (zoals de therapeutische alliantie), en contextuele factoren (zoals behandelklimaat en organisatiekenmerken). Interviews met professionals (N=36) bevestigen dit beeld en laten zien dat overplaatsingen doorgaans plaatsvinden wanneer sprake is van langdurige stagnatie, incidenten of een mismatch tussen patiënt en behandelsetting. De kwantitatieve analyse van 3.068 Tbs-gestelden die in de periode 2001 t/m 2025 voor het eerst werden opgenomen in een Tbs-kliniek laat zien dat de meerderheid nooit wordt overgeplaatst. Binnen de groep Tbs-gestelden met een lopend Tbs-traject zagen we het volgende patroon: 58.7% was nooit overgeplaatst, 23.6% eenmaal, 11.2% tweemaal en 6.6% drie of meermaals.
De casestudies tonen aan dat het vaak gaat om patiënten met complexe en hardnekkige problematiek, waarbij behandeling in meerdere klinieken slechts beperkt effect heeft gehad en stagnatie zich herhaalt. Overplaatsingen hebben een grote impact. Patiënten (N=25) ervaren vaak onzekerheid, verlies van vertrouwen en het gevoel opnieuw te moeten beginnen, terwijl professionals (N=10) zowel opluchting als een gevoel van falen rapporteren. Daarnaast brengen overplaatsingen organisatorische druk met zich mee en kunnen ze de continuïteit van de behandeling verstoren terwijl deze in andere gevallen zorgen voor een frisse blik. De bevindingen tonen aan dat overplaatsingen niet uitsluitend als een logistieke beslissing kunnen worden gezien, maar als onderdeel van een complex geheel van factoren. Belangrijke aandachtspunten voor verbetering zijn het tijdig signaleren van stagnatie, het versterken van de therapeutische relatie, betere afstemming tussen behandelklimaat en de patiënt, en het optimaliseren van samenwerking en overdracht tussen instellingen. Concluderend vraagt de omgang met behandelstagnatie en overplaatsingen om een integrale benadering, waarin inhoudelijke, relationele en systeemfactoren in samenhang worden beschouwd. Hiermee kan worden bijgedragen aan effectievere behandeltrajecten en een betere continuïteit van zorg binnen de Tbs en het verkorten van de behandelduur.