Eén gezin, één aanpak: waarom integrale samenwerking in het sociaal domein cruciaal is

“Gezinnen met meervoudige en complexe problemen hebben in Nederland vaak te maken met een versnipperde ondersteuning vanuit gescheiden organisaties, met gescheiden financiering en regels”, stelt Marcel van Eck. In zijn proefschrift ‘Integrated Social Care for Families with Multiple and Complex Problems’ maakt hij duidelijk hoe gezinnen de ondersteuning ervaren, wat voor hen wél werkt – en waarom. Daarnaast heeft hij de samenwerking tussen professionals onderzocht en daarbij sleutelfactoren voor het organiseren van integrale ondersteuning in kaart gebracht.

De belangrijkste conclusie is helder: integrale ondersteuning draait in de kern om relaties. Daarmee wordt bedoeld dat goede hulp niet alleen afhangt van regels, structuren of het aanbod van voorzieningen, maar vooral van de kwaliteit van de samenwerking tussen mensen. In de eerste plaats die tussen het gezin en de professionals. “Gezinnen ervaren ondersteuning als helpend wanneer zij zich gezien, serieus genomen en gerespecteerd voelen. Vertrouwen, openheid en gelijkwaardigheid zijn daarbij essentieel. Zonder een veilige werkrelatie blijven problemen vaker verborgen, ontstaat weerstand en sluit hulp minder goed aan op wat een gezin werkelijk nodig heeft.”

Daarnaast gaat het om de relatie tussen professionals onderling, vervolgt Van Eck. “Wanneer hulpverleners uit verschillende organisaties elkaar kennen, vertrouwen en goed afstemmen, ontstaat samenhang in plaats van versnippering. Dan versterken verschillende expertises elkaar en hoeft een gezin niet steeds opnieuw het verhaal te vertellen.” Als voorbeeld noemt hij de samenwerking tussen buurtteams en ouder-kind-teams in Amsterdam. “Gezinnen merken dat hulp beter aansluit wanneer er niet alleen oog is voor de veiligheid van kinderen, maar ook voor de problemen van ouders zelf, zoals geldzorgen, huisvesting of andere praktische kwesties. Juist daar kunnen teams elkaar versterken: het ene team heeft vaak een sterke band met ouders en zicht op het dagelijks leven, het andere brengt specialistische kennis mee over gezinsdynamiek en veiligheid. Als professionals elkaar vertrouwen, elkaars deskundigheid erkennen en regelmatig overleggen, voorkomt dat dat gezinnen vastlopen tussen verschillende loketten en regels.”

Integrale ondersteuning is volgens Van Eck dus niet in de eerste plaats een organisatorisch model, maar een manier van samenwerken waarin menselijke relaties centraal staan. Juist die relaties maken het verschil tussen losse hulp en daadwerkelijk passende ondersteuning. Daarvoor is wel meer nodig dan goede bedoelingen: “Gemeenten en organisaties moeten samen op beleidsniveau een duidelijke visie ontwikkelen op geïntegreerde sociale zorg. Dat vraagt om heldere afspraken, flexibele financiering en ruimte om over de grenzen van afzonderlijke domeinen heen te werken.”

Marcel van Eck is docent bij de Master Innovatie in Zorg en Welzijn van Hogeschool Utrecht en als science practitioner verbonden aan Tranzo, Tilburg University. Op 16 juni 2026 verdedigt hij het proefschrift ‘Integrated Social Care for Families with Multiple and Complex Problems’ aan Tilburg University in samenwerking met de onderzoeksgroep Gepersonaliseerde & Integrale Zorg van Hogeschool Utrecht. Kijk voor meer informatie, inclusief link naar de live stream, op deze pagina.

Wil je meer informatie over dit onderzoek? Interesse in de pdf van het proefschrift? Mail naar marcel.vaneck@hu.nl.