Digital Education Lab wint derde prijs van de Nederlandse Onderwijspremie

Het Digital Education Lab is een ontmoetingsplaats waar studenten, docenten, onderzoekers en professionals hun kennis en vaardigheden op het gebied van digitale geletterdheid en digitale didactiek kunnen ontwikkelen en van elkaar kunnen leren. Marcel Heunks, opleidingsmanager bij de lerarenopleiding Wiskunde van de HU, is een van de teamleden. “We zijn het lab begonnen toen we zagen dat digitale geletterdheid en digitale didactiek een grote vlucht gingen nemen, terwijl veel studenten en collega’s nog niet zover waren. We hebben inmiddels vanuit veel verschillende disciplines expertise in huis: AI, hardware, games en gamedidactiek, informatievaardigheden, noem maar op.” Stan van Ginkel, lector Betekenisvol Digitaal Innoveren en teamlid: “Het is ontzettend belangrijk dat de leraren van morgen digitale geletterd zijn én die competenties kunnen ontwikkelen bij hun leerlingen. Ook om te zorgen dat geen groepen achterblijven: wil je een gelijke toegang van burgers tot technologie, dan moet je investeren in de digitale geletterdheid van die burgers."

Wat maakt het initiatief zo uniek? Marcel: “De samenwerking in de driehoek onderwijs, onderzoek en praktijk. Om een voorbeeld te geven: het lectoraat van Stan heeft in samenwerking met het lab een applicatie ontwikkeld om studenten te ondersteunen bij leren presenteren. Deze is getest in het werkveld bij College De Heemlanden. De applicatie, Honest Mirror, is nu in productie en kan door iedereen gratis gebruikt worden. Dit soort innovatieve oplossingen van het Digital Education Lab is echt te danken aan de bijzondere samenwerking tussen onderzoek, onderwijs en de beroepspraktijk.”

“Het allerbelangrijkste is dat het lab mensen laat groeien. Niet de technologie staat centraal, maar de mensen die ermee leren werken — studenten, docenten, onderzoekers en professionals”, stelt Marcel. “Het gaat om hoe je nieuwe technologie verantwoord kunt inzetten, met meerwaarde voor mensen”, vult Stan aan. 

Zoals bij het project KRITIKOS: een AI-gestuurde, digitale reflectiepartner die studenten helpt bewuster om te gaan met AI. In plaats van panklare antwoorden te geven, stimuleert KRITIKOS het kritisch nadenken door vragen te stellen die gebruikers aanzetten tot reflectie en het onderzoeken van verschillende perspectieven. Het project kan rekenen op veel belangstelling van scholen en is genomineerd voor de Computable Award, een prijs die door Honest Mirror in 2024 werd gewonnen. Marcel: “Onze innovaties zijn geen zolderkamerinnovaties, maar vinden hun weg naar de praktijk. Dat is een belangrijke meerwaarde van ons lab.”

In vijf jaar tijd is het Digital Education Lab uitgegroeid tot een volwaardige fysieke ontmoetingsplek, uitgerust met VR-brillen, 3D-printers en multimedia-tools. Er lopen vier promotieonderzoeken en er is een complete leerlijn digitale geletterdheid ontwikkeld. Het team professionaliseert structureel docenten op zowel de technische als de ethische aspecten van technologie. Stan: “Wat opvalt, is dat studenten het lab steeds vaker op eigen initiatief opzoeken. Ze komen binnen om een podcast op te nemen, een 3D-print te maken voor hun onderzoek, of samen aan een project te werken. Er is sprake van een olievlekwerking.” Ook extern bereikt het lab inmiddels een breed publiek, onder andere via het open platform Today's Teaching Tools en de podcast DigiSnacks.

Marcel: “De leraren die we nu opleiden binnen ons Instituut Archimedes, komen voor leerlingen te staan die met AI zijn opgegroeid. Die leraren moeten hierop voorbereid zijn. Ze moeten een stap voorlopen zodat ze hun leerlingen goed kunnen begeleiden richting digitale geletterdheid en verantwoord AI-gebruik. Om nieuwe leraren die uitgangspositie te kunnen geven, moeten we blijven pionieren: nieuwe dingen blijven proberen, nieuwe oplossingen ontwikkelen. Duizend zaadjes planten, wetende dat maar een paar tot bloei zullen komen. Dat vraagt tijd, geld, geduld. Deze prijs stelt ons in staat onze pioniersfunctie te behouden en echt waarde te blijven creëren, voor ons onderwijs en voor de buitenwereld.”

De Nederlandse Onderwijspremie wordt jaarlijks toegekend aan onderwijsteams in het vervolgonderwijs die een vernieuwend onderwijsinitiatief hebben ontwikkeld. De prijs drukt zowel waardering uit voor wat de onderwijsteams hebben bereikt, als vertrouwen in wat ze in de komende jaren verder zullen bereiken. Er worden per sector (mbo, hbo en wo) drie prijzen uitgereikt, van 1,2 miljoen euro, 800.000 euro en 500.000 euro, waarmee zij hun projecten verder kunnen ontwikkelen. De organisatie rondom de Nederlandse Onderwijspremie is in handen van het NKO. Lees meer over de Nederlandse Onderwijspremie en over de winnaars.