Acceptatie homoseksualiteit daalt: “We moeten dit bespreekbaar maken”

Jarenlang nam de acceptatie van homoseksualiteit toe, maar onder jongeren is die nu gekelderd, blijkt uit onderzoek van Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut. Loopt de acceptatiegraad ook terug onder studenten? HU-docenten Eveline Boter en Annemiek Broersen merken het zelf nog niet. “Maar de hogeschool is een afspiegeling van de samenleving”, stelt Eveline. “Het is te verwachten dat dit soort maatschappelijke trends ook bij ons te herkennen zullen zijn.”

En dat vraagt wat van ons als hogeschool. Annemiek: “Bij de HU gaan we in het onderwijs uit van de hele mens. We leiden studenten op voor een beroepskwalificatie maar willen hen ook begeleiden in hoe ze de wereld ingaan, in persoonsvorming en socialisatie. Als dat je vertrekpunt is, moet je zulke ontwikkelingen en diversiteit bespreekbaar maken in de klas. Dat kan alleen als de leeromgeving veilig is, als relaties tussen studenten en docenten – onderling en met elkaar – veilig zijn.”

Wat daarvoor nodig is? Een open houding. Sta voor je principes maar blijf altijd luisteren. En wees niet bang jezelf te laten zien. Dat is niet altijd makkelijk, erkennen de docenten. Annemiek: “Sommige collega’s en studenten voelen zich niet comfortabel om open te zijn over hun seksualiteit. Zij laten hun identiteit liever achter bij de deuren van de hogeschool. Maar iets verborgen houden kost energie en maakt je kwetsbaar. Natuurlijk, ook als je wél uitkomt voor je seksualiteit, stel jij je kwetsbaar op. Maar dat is kwetsbaarheid uit kracht en niet uit angst. Openlijk queer zijn is krachtig. Als GSA moedigen we iedereen dan ook aan trots zichzelf te zijn, overal.”

Dat vraagt om moed, van medewerkers en van studenten, stelt Eveline. “Het is lang niet altijd makkelijk om weerwoord te geven tegen queerfobie, zeker niet als er weerstand is in de klas. Maar je moet iets doen. Als je bijvoorbeeld het schelden met ‘homo’ laat gaan, normaliseer je dat gedrag en daag je bestaande denkbeelden niet uit. Je geeft studenten het idee dat dat gedrag oké is.” Je staat daar als docent niet alleen voor, benadrukken de twee. De Gender & Sexuality Alliance (GSA) van de HU steunt je graag, met voorlichting, training en een luisterend oor. Eveline: “We willen dat docenten zich goed toegerust voelen om moeilijke gesprekken aan te gaan in de klas, ook als die over onderwerpen gaan die buiten het curriculum vallen, zoals gesprekken over seksualiteit en genderidentiteit. Dat is ontzettend belangrijk. Zorgen voor een veilig leef- en leerklimaat hoort net zo goed bij ons onderwijs als een goed curriculum en passende toetsing.”

Annemiek: “Wij hebben het langste regenboogfietspad van de wereld. Dat schept verplichtingen, het mag geen pinkwashing worden. De HU staat voor inclusiviteit en dat schept een verantwoordelijkheid voor álle medewerkers. Een keer per jaar de vlag hijsen en dan gewoon weer over tot de orde van de dag? Daarmee gaan we dit tij niet keren. Het streven naar inclusie is niet een apart programma, het moet een integraal onderdeel zijn van het onderwijs.”

Vrijdag 9 oktober is het Paarse Vrijdag, de HU heeft zelfs een Paarse Week. Maar solidariteit tonen met de queer gemeenschap kan het hele jaar. “Plak een regenboogsticker op je laptop of drink uit een regenboogmok. Zet je voornaamwoorden in je e-mailhandtekening. Zodat studenten uit de queer community kunnen zien: deze docent staat hiervoor open en steunt de queergemeenschap.” Volgens Eveline moet je de impact van deze kleine gebaren niet onderschatten. “Scholieren en studenten spenderen veel tijd op school en worden hier mede gevormd. Misschien is school wel de eerste of zelfs enige plek waar conservatieve denkbeelden worden uitgedaagd; je komt immers niet alleen gelijkgestemden tegen. Dus leraren, docenten: wees je bewust van je invloed, zet je in voor een veilige leeromgeving - voor iedereen.”