Nieuwe HU-minor: Legal Design Thinking

Hogeschool Utrecht start met een nieuwe minor: Legal Design Thinking. Studenten met een juridische achtergrond en ontwerpers gaan samen juridische producten maken die begrijpelijk en toegankelijk zijn voor het brede publiek.

Hogeschool Utrecht start met een nieuwe minor: Legal Design Thinking. Studenten met een juridische achtergrond en ontwerpers gaan samen juridische producten maken die begrijpelijk en toegankelijk zijn voor het brede publiek.

De hagelnieuwe minor is mede opgezet door docent Derkiene van der Ziel (Instituut voor Recht) en Daan Van Geijlswijk (van Communication and Multimedia Design). Van Der Ziel ziet dat legal design thinking in juridische kringen in opkomst is en hoopt dat studenten vanuit HBO-Rechten en Sociaal-Juridische Dienstverlening aansluiten. Voor CMD-ers geeft het bijvoorbeeld de kans om als projectleider in een multidisciplinair team te werken. En ze maken uiteenlopende mediaproducten, van drukwerk tot video- en virtual reality-oplossingen. Daarnaast kunnen studenten van bijvoorbeeld Integrale Veiligheidskunde en andere ontwerp-opleidingen aansluiten.

Voor de twee minor-vormgevers is het overduidelijk een mooie botsing. “Juristen zijn over het algemeen heel erg tekstgericht, kijk maar naar de wetboeken” legt Van der Ziel uit. “En nog steeds is 80 procent van het werk tekstgericht. Tien jaar geleden ging je als jurist zitten met een dossier en bedacht je achter je bureau een oplossing. Als er vervolgens tien keer over nagedacht was, zou het wel goed zijn.

Terwijl design thinking echt een andere manier is om tot een uitkomst te komen. Het draait om producten die je kunt testen, om te kijken of ze aansluiten bij de doelgroep. Van der Ziel: “Lever maar een prototype aan, ga maar testen, kijk maar wat je doelgroep ervan vindt en pas je prototype dan weer aan. Dat is niet gebruikelijk in de juridische wereld.”

Deurwaarder

Concrete voorbeelden ziet ze steeds meer opduiken in juridische zaken: een tijdlijn in beeld brengen, een contract  geïllustreerd met beelden, een flyer naast de officiële tekst van een dagvaarding. Wat ze zelf een mooi voorbeeld vindt: “Een deurwaarder bezorgt officiële aanmaningen, daarvan schrik je je een hoedje als je die ontvangt, terwijl je niet weet wat te doen en de aanmaning het liefst negeert. Nu heeft hij een flyer gemaakt met iconen en kleuren, als bijlage bij de officiële aanmaning zodat je wel/beter weet wat je moet doen. Dat maakt dat veel meer schuldenaren hun schulden uitbetalen. Dat is ook gunstig voor die deurwaarder. En voor mij gaat dit erom dat de toegang tot het recht wordt verbeterd. Dat het recht begrijpelijker wordt, beter te hanteren.”

Het vraagt iets van de studenten met hun juridische achtergrond. ‘Ik ben niet creatief’, zeggen ze al gauw. “Maar creativiteit gaat niet over goed tekenen of schilderen of andere artistieke zaken. Het gaat erom een andere bril op te zetten: kan het ook anders? Kan de tekst ook in beeld”

“Van tekst naar communicatie, dat is natuurlijk het topje van de ijsberg”, zegt Van Geijlswijk. “Het gaat ook om de vraag: Hoe los je iets op? Vaak gebeurt dat vanuit ‘het vergaderperspectief’. Je zit met allemaal mensen om tafel en je zit daar te beslissen wat wijsheid is. En als je vriend jouw steunt, dan word je het eens. Daar liggen dan ook nog allerlei politieke agenda’s onder. En dat gebeurt bij ontwerpen fundamenteel niet. Daar is het: we moeten een paar stappen zetten en we toetsen het aan de klant. Aan wat die wil. En elke keer komen we daarop weer terug. We zetten de deur open.”

Samen zijn ze het er over eens: Juristen hebben veel angst rondom het woord ‘creatief’. En ontwerpers hebben veel angst rondom het woord ‘juridisch’. In deze minor halen ze die angsten weg. Van der Ziel: “Mijn droom is om als legal designer aan te schuiven bij de wetgevers in Den Haag en dan te zeggen: zet die deur nou maar eens open wat wil de doelgroep nou eigenlijk? En wat is er nodig en hoe ga je dat formuleren? Die ervaring, daar kun je als student hier al aan proeven.”

Bron: Trajectum
Fotograaf: Kees Rutten

Deel dit artikel