Werking van de vijf procent-regel
Onderzoek naar looptijd en hoogte aflossing beslagvrije voet
Onderzoek naar de werking van de 5%-regeling in de praktijk. Deze regel schrijft voor dat huishoudens bij beslag op inkomen minimaal 5% van hun netto-inkomen incl. vakantiegeld inzetten voor aflossing. Het onderzoek brengt in kaart wat dit betekent voor schuldeisers én debiteuren.
Doel
Inzicht bieden in de (uit)werking van de 5%-regeling voor schuldeisers en mensen die met beslag te maken krijgen. Op basis van gecombineerde kwantitatieve en kwalitatieve methoden - dossieranalyse, data-uitvraag bij ZBO's en gemeenten, en interviews met deurwaarders, schuldhulpverleners en debiteuren - worden bruikbare antwoorden geformuleerd die het ministerie en de Tweede Kamer in staat stellen te beoordelen of, en zo ja welke, bijstellingen van de regeling wenselijk zijn.
Resultaten
- Omvang en kenmerken van de groep waarop de 5%-regeling van toepassing is
- Rekenvoorbeelden van de financiële impact in uiteenlopende huishoud- en inkomenssituaties
- Kwalitatief inzicht in beleving en gevolgen van de regeling voor debiteuren
- Empirische basis voor beleidsafweging over nut en eventuele bijstelling van de 5%-regeling
Aanpak
Mixed-methods onderzoek met datatriangulatie: reconstructie beleidstheorie, uitwerking rekenvoorbeelden, dossieranalyse bij Flanderijn, data-uitvraag bij ZBO's en gemeenten, en semigestructureerde diepte-interviews met deurwaarders, schuldhulpverleners en sociaal raadslieden en debiteuren.
Impact voor het onderwijs
Het onderzoek geeft schuldhulpverleners, sociaal raadslieden, deurwaarders en beleidsmakers een empirisch onderbouwd beeld van wat de 5%-regeling in de praktijk betekent; voor mensen met beslag én voor schuldeisers. De aanbevelingen voeden de politieke besluitvorming over de toekomst van de 5%-regeling en de verdere doorontwikkeling van het Nationaal Programma Armoede en Schulden.
Projectupdates
Betrokken HU-onderzoekers
Samenwerking met kennispartners
Voor dit project werken we samen met André Moerman, SEO Economisch onderzoek en Flanderijn.
Bijdrage aan SDGs
SDG 1 (No Poverty): het onderzoek richt zich specifiek op huishoudens met lage inkomens die te maken krijgen met beslag, en draagt bij aan beleidsontwikkeling.
SDG 10 (Reduced Inequalities): de 5%-regeling werkt voor verschillende huishoudens zeer verschillend uit; het onderzoek maakt die verschillen zichtbaar en biedt aanknopingspunten voor een rechtvaardigere toepassing van de regeling.
