Studentenproduct GymEar helpt gehoorschade bij gymleraren te voorkomen

Onderzoek van Fontys Hogescholen toonde het probleem al aan: het geluidsniveau loopt onder de gymles regelmatig op tot onaanvaardbaar hoge waarden. Dat is schadelijk voor het gehoor – en voor de leskwaliteit. Het probleem heeft allereerst te maken met de zalen zelf, stelt Rico Buitenhuis. Hij is een van de HBO-ICT-studenten die de oplossing hielp ontwikkelen. “De akoestiek is vaak slecht. Geluid kaatst van alle kanten terug. Het stuiteren van een basketbal, het roepen van een opdracht, alles klinkt hard en je bent moeilijk te verstaan.” Daar komt de tweede reden van het hoge geluidsniveau in beeld: mensen gaan steeds harder praten. De gymleraar, maar ook de kinderen. Zo loopt het geluidsniveau snel op. En dat leidt dus maar al te vaak tot gehoorschade. Rico: “Ook een van onze opdrachtgevers heeft al lichte gehoorschade.”

Die opdrachtgevers zijn docenten lichamelijke opvoeding Neal Kaas en Gianni Oosterhoff. Hoe kwamen zij uit bij de HU? Karin Elich, begeleider van het studententeam: “In het derde jaar van onze opleiding brengen wij studenten van verschillende studierichtingen bij elkaar in het innovation semester. Samen voeren ze in projectteams opdrachten uit voor echte opdrachtgevers. Mijn collega Eric van der Voort is altijd op zoek naar nieuwe opdrachtgevers en sprak Neal en Gianni. Zo is het balletje gaan rollen.”

Een eerste groep studenten deed onderzoek en kwam met een proof-of-concept voor een oplossing. Vaak stopt zo’n project daar; oplossing bedacht, leerdoelen behaald. Zo niet deze keer. “De opdrachtgevers, de opleiding, de studenten: iedereen was enthousiast en wilde door. Toen is een nieuwe groep het concept gaan doorontwikkelen tot een echt product.”

Dat werd de GymEar, een slimme oplossing die het probleem zowel in kaart brengt als bestrijdt. De GymEar is een betrouwbare geluidsmeter, gevat in een basketbalbestendige, 3D-geprinte behuizing. Hij is voorzien van led-strips die het geluidsniveau vertalen naar stoplichtkleuren: groen voor een acceptabel geluidsniveau, oranje bij oplopend geluid en rood als het bepaalde waarden overschrijdt. De strips worden op de muren van de gymzaal bevestigd zodat ze vanuit elke positie makkelijk zijn te zien. Het is mogelijk meerdere GymEars draadloos met elkaar te laten communiceren, om zo ook in grotere ruimtes het geluidsniveau in kaart te brengen. Karin: “De GymEar zorgt zo voor bewustwording, bij de docenten en bij de kinderen. Docenten kunnen naar aanleiding van de signalen gehoorbescherming overwegen, maar ook tijdig de kinderen vragen wat stiller te zijn, om het algehele geluidsniveau weer wat omlaag te brengen.”

De data worden niet alleen omgezet in real-time waarschuwingen, ze worden ook verzameld in een database. Waarom? Rico: “Het zou goed zijn als de akoestiek van gymzalen wordt verbeterd. Maar scholen onderschatten het probleem nogal eens. Ze hebben bovendien een beperkt budget, moeten keuzes maken. Ook zijn veel zalen niet van scholen zelf maar van beheerders en die moet je eerst zien te overtuigen van het probleem.” Daarvoor is harde data natuurlijk een uitstekend middel. “De belasting gaat soms tot boven de 85 decibel en dus boven de toegestane waarde voor een werkplek. Met die gegevens in handen kan je eigenlijk niet anders dan investeren in een oplossing.” De eerste investering, de GymEar zelf, kan nauwelijks een drempel zijn, belooft Rico. De productiekosten en dus ook de aanschafkosten zijn laag.

3D-printen, led-licht, meettechniek, een database, er komt nogal wat kijken bij deze vinding. “Dat is het mooie van het innovation semester”, vertelt Karin. “Er zijn studenten van verschillende richtingen bij betrokken: IT management, Technische Informatica, Cyber Security & Cloud, Software Development… In projectgroepen leren de studenten echt multidisciplinair samen te werken. Ik zie ze dit semester altijd enorm groeien.” Rico kan dat beamen. ”Iedereen werkt met andere programma’s, met andere programmeertalen en heeft een andere manier van werken. Je moet daar samen een weg in vinden. Je leert wat de anderen precies doen en kunnen, je leert ook weer dingen buiten je eigen specialisatie. Dat is belangrijk, want in de beroepspraktijk werk je ook zo.”

De opdrachtgevers zijn tevreden. Natuurlijk gaan ze de GymEar gebruiken in hun eigen gymzaal maar er zijn ook al plannen om hem commercieel beschikbaar te maken, liefst in heel Nederland. En misschien ook buiten de gymzaal. Rico: “Dit kan natuurlijk voor meer luidruchtige werkplekken een prima oplossing zijn.”

De studenten van project team GymEar 2.0 zijn: Co Bijkerk, Stefan Budding, Rico Buitenhuis, Daniel Inckel, Jorno Sittrop en Wassim Zenasni. Meer weten over de GymEar? Neem contact op met GymEar_Prototype@outlook.com.

Lees hier meer over de opleiding HBO-ICT van Hogeschool Utrecht