Promotie Elja Reijneveld: “Ga bij het begeleiden van patiënten met slokdarmkanker niet uit van de gemiddelden”
Het behandeltraject voor patiënten die vanwege slokdarmkanker een operatie ondergaan, is zeer intensief. Hoe fitter een patiënt de operatie ingaat, hoe beter dat is voor het hersteltraject. Daarom wordt steeds vaker prehabilitatie ingezet: ondersteuning op het gebied van bewegen, voeding en leefstijl vóór de operatie. De optimale voorbereiding verschilt echter van patiënt tot patiënt, blijkt uit het promotieonderzoek van Elja Reijneveld. Tijd voor een meer persoonlijke aanpak.
Binnen de PRIOR-studie onderzocht Elja Reijneveld hoe patiënten zich tijdens hun behandeltraject ontwikkelen. Het onderzoek werd uitgevoerd in vijf Nederlandse ziekenhuizen, in samenwerking met zorgprofessionals en het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL). De patiënten ondergingen eerst chemoradiotherapie waardoor hun fitheid en voedingsstatus afnamen. Tijdens de prehabilitatie herstelden deze weer. Na de operatie volgde opnieuw een achteruitgang.
Dat is althans het patroon dat de patiënten gemiddeld volgden. Achter dat gemiddelde bleken echter grote verschillen schuil te gaan. Verschillen in conditie, herstelvermogen en motivatie – en dus in de begeleidingsbehoeften op het gebied van bewegen, voeding en leefstijl. “Juist die verschillen laten zien hoe belangrijk het is om prehabilitatie beter af te stemmen op de mogelijkheden en behoeften van de individuele patiënt”, concludeert Reijneveld.
Vertrouwen als onderdeel van herstel
Een opvallende uitkomst van het onderzoek is hoe gemotiveerd patiënten waren om deel te nemen aan het prehabilitatieprogramma. Naast een betere conditie en belastbaarheid gaf de voorbereiding patiënten in aanloop naar de operatie ook meer vertrouwen. Reijneveld: “Een goede voorbereiding heeft dus niet alleen een fysiek effect, maar kan ook bijdragen aan het gevoel van regie en zekerheid tijdens een ingrijpend behandeltraject.”
Tijdig inspelen
De inzichten uit het onderzoek dragen bij aan de verdere ontwikkeling van persoonsgerichte prehabilitatie voor patiënten met slokdarmkanker. “Door patiënten tijdens het traject te monitoren, kunnen zorgprofessionals tijdig inspelen op veranderingen in hun conditie en behoeften. Daarmee ontstaat een aanpak die niet uitgaat van gemiddelden, maar van wat iemand daadwerkelijk nodig heeft om zo goed mogelijk voorbereid een operatie in te gaan”, stelt Reijneveld.
Over Elja Reijneveld
Elja Reijneveld heeft een achtergrond als fysiotherapiewetenschapper en fysiotherapeut en werkt als onderzoeker bij het lectoraat Innovatie van Beweegzorg van Hogeschool Utrecht. Op dinsdag 6 oktober 2026 verdedigde zij aan de Universiteit Utrecht haar proefschrift: Understanding patient trajectories in esophageal cancer: toward personalized prehabilitation. Interesse in de pdf van het proefschrift? Stuur een e-mail naar elja.reijneveld@hu.nl.
HU-nieuwsbrief, blijf op de hoogte
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang maandelijks het belangrijkste nieuws over ons onderwijs, onderzoek en onze impact op de regio.
Meld je aan
