eerlijk incasseren

Wat begint met een kleine betalingsachterstand, kan al snel oplopen tot een schuld van duizenden euro’s. Dat komt door de hoge kosten van het huidige incassostelsel. Denk aan deurwaarderskosten en incassokosten van overschreden betaaltermijnen. Voordat je het weet is het totaalbedrag onmogelijk terug te betalen. In Nederland kampen bijna 750 duizend mensen met dit soort problematische schulden. Dat kost de maatschappij jaarlijks 8,5 miljard euro. Deze kosten ontstaan doordat mensen niet meer met de maatschappij mee kunnen doen. Zo zorgt chronische stress bijvoorbeeld voor extra zorgkosten. Mensen met schulden lopen door de stress een aanzienlijk groter risico op gezondheidsklachten en depressies. Het grootste probleem is dat elke schuldeiser voor zichzelf het maximale bedrag van iemand probeert te krijgen. Hierdoor worden mensen met schulden al snel overvraagd. Hogeschool Utrecht en de Landelijke Organisatie Sociaal Raadslieden (LOSR) staan nu aan de wieg van een systeemverandering die schulden kan voorkomen in plaats van verergeren.

Lector Nadja Jungmann: “Mensen kunnen om allerlei redenen in de schulden raken — soms buiten hun eigen schuld om, zoals bij de toeslagaffaire, soms door onhandig gedrag. Zodra er een schuld is ontstaan, is het in ieders belang dat deze op een haalbare manier wordt afgelost. Een regeling die voor de persoon met schulden onbetaalbaar is helpt niemand verder: niet degene met schulden, die dieper in de problemen komt, en ook niet de schuldeiser, die juist langer op zijn geld moet wachten. Bij problematische schulden gaat een groot deel van de betalingen eerst op aan bijkomende kosten, zoals deurwaarderskosten. Dat betekent dat wanneer iemand niet kan betalen en er een deurwaarder wordt ingeschakeld, bijvoorbeeld om een auto in beslag te nemen, de gemaakte kosten – het uurtarief en de verkoopkosten – ten laste komen van degene die schulden heeft. Maar omdat deze geen geld heeft, komt dat geld bovenop de schuld en moet dit eerst afgelost worden. Dit betekent dat de schuldeiser langer moet wachten.”

Schuldenexpert André Moerman (LOSR) en lector Nadja Jungman werken al jarenlang samen. Ze doen praktijkgericht onderzoek naar schuldenproblematiek en het huidige incassostelsel en toetsen oplossingen aan de beroepspraktijk. Zo ontwikkelden ze de visie achter het rapport Schulden klein houden en perspectief bieden, dat aan de basis staat van het 'collectief afbetalingsplan'. André Moerman: Het collectief aflossingsplan moet een plan worden waarin de schulden verzameld worden en waarin vastgesteld wordt wat de persoon met schulden objectief per maand kan missen. Dit bedrag wordt verdeeld onder de schuldeisers. Op deze manier komt er duidelijkheid voor alle betrokkenen."

Don Ceder (Tweede Kamerlid ChristenUnie) diende een motie in aan de hand van het idee van een collectief afbetalingsplan: “Dit rapport heeft gezorgd voor een kantelpunt in de Tweede Kamer. Iedereen is het erover eens dat het gewoon raar geregeld is in Nederland. Het rapport is een duidelijk signaal vanuit de wetenschap, beroepspraktijk én de samenleving aan de politiek en beleidsmakers. Hogeschool Utrecht heeft een zeer compleet en uitvoerbaar plan opgesteld. Daarom wordt er nu gewerkt aan een wetsvoorstel om dit te gaan regelen.”

Ga voor meer informatie over het rapport 'Schulden klein houden en perspectief bieden' naar: schuldenkleinhouden.nl.