Promotie Elja Reijneveld

Wie een marathon gaat lopen, bereidt zich goed voor. Datzelfde geldt voor patiënten met slokdarmkanker die een intensief behandeltraject en een zware operatie tegemoet gaan. Daarom wordt prehabilitatie, ondersteuning op het gebied van bewegen, voeding en leefstijl vóór de operatie, steeds vaker ingezet. Maar wat hebben patiënten daarbij echt nodig

Het onderzoek

Patiënten met slokdarmkanker hebben een verhoogd risico op complicaties en ervaren vaak een achteruitgang in conditie en dagelijks functioneren. Binnen de PRIOR-studie onderzocht Reijneveld hoe patiënten zich tijdens hun behandeltraject ontwikkelen. Het onderzoek werd uitgevoerd in vijf Nederlandse ziekenhuizen, in samenwerking met zorgprofessionals en het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL).

Geen gemiddelde patiënt

Gemiddeld namen fitheid en voedingsstatus af tijdens de chemoradiotherapie, waarna deze tijdens prehabilitatie weer herstelden. Na de operatie volgde opnieuw een achteruitgang. Achter deze gemiddelden bleken echter grote verschillen schuil te gaan. Minder dan de helft van de patiënten volgde dit patroon. Patiënten verschilden bovendien in vermoeidheid, trainingsmogelijkheden en behoefte aan begeleiding. De belangrijkste conclusie: prehabilitatie werkt het best wanneer deze aansluit bij de behoeften en mogelijkheden van de individuele patiënt.

Vertrouwen als onderdeel van herstel

Een opvallende uitkomst van het onderzoek is hoe gemotiveerd patiënten waren om deel te nemen aan het prehabilitatieprogramma. Naast verbeteringen in conditie en belastbaarheid gaf de voorbereiding patiënten ook meer vertrouwen in aanloop naar de operatie. Zoals een van de deelnemers het verwoordde: "Ik was rustiger voor de operatie, omdat ik in een goede conditie was. Dat gaf me vertrouwen." Deze ervaring laat zien dat goede voorbereiding niet alleen een fysiek effect heeft, maar ook kan bijdragen aan het gevoel van regie en zekerheid tijdens een ingrijpend behandeltraject.

Van onderzoek naar praktijk

De inzichten uit het onderzoek dragen bij aan de verdere ontwikkeling van persoonsgerichte prehabilitatie voor patiënten met slokdarmkanker. Door beter rekening te houden met individuele verschillen kunnen zorgprofessionals ondersteuning bieden die beter aansluit bij de situatie van de patiënt. Daarmee ontstaat een aanpak die niet uitgaat van gemiddelden, maar van wat iemand daadwerkelijk nodig heeft om zo goed mogelijk voorbereid een operatie in te gaan.

Wat moeten we onthouden?

Het onderzoek van Reijneveld laat zien dat achter de gemiddelde patiënt niet bestaat. Mensen verschillen in conditie, herstelvermogen, motivatie en ondersteuningsbehoeften. Juist door die verschillen te erkennen, kan prehabilitatie effectiever worden ingezet. Herstel begint daarmee niet pas na een operatie, maar al in de voorbereiding erop.

Elja Reijneveld heeft een achtergrond als fysiotherapeut en fysiotherapiewetenschapper en werkt als onderzoeker bij het lectoraat Innovatie van Beweegzorg van de Hogeschool Utrecht. Op dinsdag 6 oktober 2026 verdedigt zij aan de Universiteit Utrecht haar proefschrift Understanding patient trajectories in esophageal cancer: toward personalized prehabilitation.

Promotoren: Cindy Veenhof en Jelle Ruurda
Copromotor: Jaap Dronkers

WANNEER Dinsdag 6 oktober 2026, 12.00 - 13.30 uur

WAAR Academiegebouw, Universiteit Utrecht

PROGRAMMA

• 11.45 uur - Zaal open (Senaatszaal)
• 12.00 uur - Start lekenpraatje
• 12.15 uur - Start officiële promotieplechtigheid (Na 12.15 uur is het niet meer mogelijk de zaal binnen te gaan.)
• 13.20 uur - Einde promotieplechtigheid
• 13.30 uur - Receptie en borrel (Maskeradezaal), tot 14.30 uur

LIVESTREAM https://video.uu.nl/lives/senate-hall-phd-defense-2026-2027/

AANMELDEN De verdediging is vrij toegankelijk. Interesse in de PDF van het proefschrift? Stuur een e-mail naar elja.reijneveld [at] hu.nl.

Meer weten?

Bekijk ook de projectpagina van PRIOR.