Rapport: Economische winst belangrijker bij verduurzaming dan idealisme

Krista Smit van Route Circulair, een organisatie in Nederland die bedrijven helpt met de circulaire economie, overhandigde de Staat van Circulair Ondernemen aan koningin Máxima tijdens het Congres Circulair Ondernemen in Utrecht. Het rapport, gebaseerd op meer dan duizend metingen bij Nederlandse organisaties, laat zien hoe ver bedrijven in Nederland zijn met circulair ondernemen en wat nodig is om de overgang naar een circulaire economie te versnellen. 

Uit het rapport blijkt een fundamentele verschuiving: 'nieuwe marktkansen en concurrentievoordeel' is de sterkst groeiende drijfveer voor circulariteit onder Nederlandse ondernemers, een stijging van 60% ten opzichte van 2024. Ook kostenbesparing en efficiënter grondstoffengebruik als motief steeg fors, met ruim 52%. Tegelijkertijd daalde 'milieu-impact' als primaire drijfveer met 15,9%. Deze verschuiving weerspiegelt een bredere ontwikkeling: in een tijd van grondstofschaarste, geopolitieke spanningen en stijgende grondstofprijzen kiezen bedrijven steeds vaker voor circulariteit uit economische logica, niet uit idealisme.

Krista Smit van Route Circulair: "Veel organisaties zijn op zoek naar de commerciële toepassing van circulariteit om zo niet alleen milieu-impact te reduceren, maar ook een financiële win te behalen in de organisatie. In de praktijk blijkt het echter lastig om dit uit te voeren, organisaties lopen tegen verschillende barrières aan."

Ondernemers die hun verduurzaming willen versnellen, lopen aan tegen een consistent patroon van drempels: hoge investeringskosten en onzeker rendement (17,0%), gebrek aan kennis en expertise (15,6%), tijdgebrek en beperkte capaciteit (13,9%), belemmerende of onduidelijke wet- en regelgeving (13,5%) en weinig vraag van klanten (11,3%). 

Arjen Wierikx, onderzoeker aan Hogeschool Utrecht en Technische Universiteit Eindhoven: "Onderzoek laat zien dat de uitvoering vaak achterblijft, omdat circulariteit nieuwe manieren van werken vraagt in processen, businessmodellen en ketensamenwerking. Het formuleren van een strategie is een belangrijke stap, maar het ontwikkelen van die organisatorische kracht kost tijd.”

Staat van Circulair Ondernemen is gebaseerd op de Circulaire Volwassenheidsmeting (CVM): een wetenschappelijk instrument ontwikkeld door Route Circulair, HU en TU/e. Het rapport is beschikbaar via deze site.