HU opent collegejaar met festival De Stad van Morgen

05-09-2016

Op donderdag 25 augustus opende Hogeschool Utrecht (HU) het collegejaar 2016/2017. Voorafgaand aan die feestelijke opening hield de HU een festival voor haar medewerkers: De Stad van Morgen. Hoe zou die stad eruit kunnen zien? Wat zijn de uitdagingen die de verstedelijking met zich meebrengt? En wat kan de hogeschool doen om bij te dragen aan de kwaliteit van (samen)leven in die stad van morgen?

jaaropening festival

Het festival opende zijn deuren in TivoliVredenburg rond lunchtijd. Dat kwam goed uit. De 550 medewerkers en studenten van Hogeschool Utrecht konden zich meteen tegoed doen aan duurzame hapjes zoals zeewierburgers, sprinkhanen en een vegetarische hotdog 2.0 die diverse vleeseters voor het lapje hield. Zo had iedereen meteen de smaak letterlijk en figuurlijk te pakken. Het voedsel liet zien hoe we in de stad van morgen zuinig met materiaal en natuurlijke middelen kunnen omspringen om energie te besparen, voldoende voedsel te kunnen produceren en het milieu niet teveel te belasten. Daarvoor zijn echt niet altijd nieuwe (productie)technieken nodig. Het is net zo belangrijk om out-of-the-box te durven denken. Dat was te zien bij de smoothie-bar, waar je op een hometrainer zelf de stroom van de blender bij elkaar moest trappen. Of bij de verticale tuinbouw: waarom plantjes niet boven elkaar kweken? Zo kan je ook uit een kleine tuin nog heel wat groenten en kruiden halen. Techniek en out-of-the-box-denken kwamen samen in de gepresenteerde Renault ZOE. Met de gemeente Utrecht werkt Renault aan een netwerk van oplaadpunten met zonnepanelen die deze elektrische auto van stroom kunnen voorzien. Deze auto’s zouden dan door buurtbewoners kunnen worden gedeeld.

Sociaal netwerk

Op de trap vóór de auto zaten diverse bezoekers met hoofdtelefoons aandachtig te luisteren. Waarnaar? Naar vluchtelingen die hun verhaal doen, begeleid door Bob Poel van New Dutch Connections: “Wij helpen nieuwe vluchtelingen een netwerk op te bouwen. Eén vrijwilliger helpt een vluchteling met officiële zaken en papierwerk terwijl een vrijwilliger van hun leeftijd helpt een sociaal netwerk op te bouwen.” Want de duurzame stad van de toekomst is ook een inclusieve stad; een stad waar iedereen aan bijdraagt en niemand wordt buitengesloten. Zo belichtte het goedbezochte festival veel facetten van de moderne stedelijke samenleving: van de duurzame projecten van de HU Green Office en de kunstzinnige creaties van kunstenaar Pet van de Luijtgaarden tot 3D-printtechnologie en holografische brillen. Wie meer verdieping zocht bij een van deze facetten, kon terecht bij de interactieve sessies van diverse sprekers: gastspreker Marleen Stikker, directeur van Waag Society en oud-burgemeester van de Digitale Stad, en een aantal lectoren van onze eigen hogeschool. 

Vooruit naar de middeleeuwen

Zo gingen Gerrita van der Veen (lector Marketing, Marktonderzoek en Innovatie) en Klaas ten Have (lector Coöperatief ondernemerschap) in op de economische kracht van de stad. Waar zitten de mogelijkheden voor de toekomst? Ten Have: “De nieuwe economie is gebouwd op ondernemerschap. Daarbij is niet kennis maar ervaring de basis. Je leert en groeit door te proberen.” De stad is daar een goede voedingsbodem voor. Van der Veen: “Je hebt diversiteit nodig, creatieve geesten, uniciteit. In zo’n omgeving kunnen nieuwe ideeën groeien.” Daarmee wordt de stad weer een productie-omgeving in plaats van een consumptieomgeving. Ten Have: “We gaan vooruit naar de middeleeuwen, toen ondernemers nog in de stad zaten.” Technologisch zijn we echter lichtjaren van die middeleeuwen verwijderd, zoals Marleen Stikker, (mede)architect van ‘de Digitale Stad’ besprak in haar sessie: “We spreken niet meer van een digitale stad, maar van een slimme stad. De slimme stad zet ons gedrag om in data om het te analyseren en te beïnvloeden. Zichtbaar, maar ook vaak onzichtbaar.” Daarbij moeten we oog hebben en houden voor vragen over eigenaarschap van die informatie en technologie.

Pianotrap

“Een van de grootste uitdagingen wordt om in een steeds sneller veranderende omgeving te leren omgaan met steeds meer mensen en steeds minder middelen als olie en gas. Wij moeten hierin de balans zien te vinden, onder andere door circulair te gaan denken: hoe kunnen we afgedankte producten terugbrengen in de productielijn?”, aldus Ivo Opstelten (lector Nieuwe Energie in de Stad). Voor een gezonde, duurzame stad is gedragsverandering nodig, stelt hij. “Je wilt een stad die zo is ontworpen dat hij de burgers gezonder maakt.” Als voorbeeld noemt hij de pianotrap: naast de roltrap van een Stockholms metrostation werd een trap geïnstalleerd waarvan elke tree een toets is die echt geluid maakt als je erop gaat staan. Opeens namen veel meer mensen de gewone trap, waardoor ze zich meer bewogen. 

Anders kijken

Hoe hou je alle beroepsgroepen bij die stad betrokken? Hoe voorkom je sociaal isolement en zorg je voor een inclusieve samenleving? Nadja Jungmann (lector Schulden & Incasso) ging te rade bij collega’s in binnen- en buitenland. Zij zag hoe effectief het kan zijn als schuldhulpverlening niet enkel gericht is op het zo snel mogelijk uit de schulden raken, maar op het mensen teruggeven van hun financiële onafhankelijkheid. “Mensen gaan door schulden en stress slechter functioneren. Daar moet je oog voor hebben, je moet die mensen niet extra onder druk zetten.” Het is op termijn ook vaak efficiënter en beter om mensen met schulden niet de sanering in te dwingen maar eerst een opleiding te laten volgen, zodat ze wat meer gaan verdienen en werkelijk financieel onafhankelijk worden, met een betere kwaliteit van leven. “We moeten echt op een andere manier leren kijken naar en omgaan met schuldenproblematiek en de sociale gevolgen daarvan”, aldus Jungmann.

Organisatie in beweging

Wat betekenen al die technologische en maatschappelijke ontwikkelingen voor Hogeschool Utrecht? Hoe zorgen we dat we professionals kunnen blijven opleiden die relevant zijn voor de zich steeds sneller ontwikkelende beroepspraktijk? Daar ging de sessie van collegevoorzitter Jan Bogerd over: “Een organisatie in beweging brengen doe je door de juiste vragen te stellen: welke samenwerking is nodig, zowel intern als met onze partners in de beroepspraktijk? Waar kunnen we maatschappelijke impact genereren? Hoe maken we dit concreet?” Om te helpen die vragen te beantwoorden, heeft de HU een nieuwe profilering opgesteld, met als gewenst doel: een belangrijke bijdrage leveren aan de kwaliteit van het leven in onze stedelijke omgeving.

Het oog van de orkaan

Om dat thema draaide ook de officiële opening van het collegejaar, in de grote zaal van TivoliVredenburg. Of zoals gastvrouw Lotte Willemsen (lector Crossmedia Business) het verwoordde: “Hoe beleven mensen wonen, werken, leven in de stad en hoe kunnen we dit beter maken?” Na CvB-leden Jan Bogerd en Anton Franken ging keynotespreker prof. dr. ir. Hans Mommaas hierop in: “Steden bevinden zich vandaag in het oog van de orkaan. Ze vormen een belangrijk deel van het probleem én van de oplossing voor grote opgaven op het gebied van klimaat en energie, natuur en voedsel en sociale herstructurering. De veerkrachtige stad is belangrijk voor het aangaan van nieuwe verbindingen en het vorm geven aan nieuwe, noodzakelijke technologieën. Onderwijs is hierbij een vitaal onderdeel: van de stedelijke cultuur, van verbeelding en vernieuwing, van leren en doen.”

Convenant met gemeente Utrecht

Na een pleidooi om vooral oog te hebben voor waarde en niet alleen voor winst, door kunstenaar-morfoloog Michel Huisman, was het tijd voor de uitreiking van de Hugenotenprijzen 2016. Opleidingsmanager Jeroen Berendsen en vierdejaarsstudent Rens de Groot ontvingen deze uit handen van collegelid Tineke Zweed, voor hun bijzondere inspanningen voor Hogeschool Utrecht. Ten slotte presenteerde de HU en de gemeente Utrecht een convenant waarmee ze een structurele samenwerking aangaan op belangrijke maatschappelijke thema’s voor de stad. Tijdens de afsluitende receptie proosten de genodigden op de stad van de toekomst - en op een mooi collegejaar!

 

Foto: © Femke van den Heuvel

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten