Opschalen van sociale ondernemingen: groei in impact

bijeenkomst met sociaal ondernemers

Sociale ondernemingen werken aan oplossingen voor maatschappelijke problemen. Wat maakt dat sociale ondernemingen er wel of niet in slagen om te groeien? Hoe kunnen ze hun maatschappelijke impact vergroten?

Doel

Dit onderzoek had twee doelen:

  • nieuwe kennis ontwikkelen ten aanzien van belemmerende factoren bij het opschalen van sociale ondernemingen;
  • effectieve methoden ontwikkelen om deze belemmeringen aan te pakken en zodoende meer maatschappelijke impact te kunnen realiseren. 

De twintig deelnemende sociale ondernemingen aan dit onderzoek voldeden aan drie voorwaarden:

1. Ze helpen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan werk.

2. Ze werken business-to-business en halen hun belangrijkste inkomsten uit de markt.

3. Ze willen groeien zodat ze nog meer maatschappelijke impact kunnen maken.

Resultaten

Het onderzoek heeft de volgende belemmeringen voor groei geconstateerd:

  • Coaching en begeleiding van de doelgroep kost veel tijd en is daardoor duur, terwijl de arbeidsvoorwaarden bij een sociale onderneming niet altijd hetzelfde zijn als bij een reguliere onderneming. Dat maakt het lastig om geschikte medewerkers voor belangrijke posities te vinden, waardoor extra werk bij de ondernemer zelf terechtkomt.
  • Een duidelijke structuur in werkprocessen en systemen ontbreekt vaak. Ondernemers zijn gevoelig voor de waan van de dag. Daardoor komen ze er minder aan toe om hun werk efficiënter in te richten.
  • Veel bedrijven vragen zich af hoe ze hun sociale boodschap beter onder de aandacht kunnen brengen zonder dat dit ten koste gaat van de aandacht voor kwaliteit en service die ze leveren. Sommige sociale ondernemingen kiezen er daarom voor om hun sociale boodschap helemaal niet te communiceren. Daarmee doen zij hun organisatie tekort en lopen ze mogelijk andere klanten mis.
  • Een soepele instroom van de doelgroep is een voorwaarde om te groeien. Sociale ondernemingen zijn hiervoor afhankelijk van organisaties als het UWV en van gemeenten. Volgens ondernemers verloopt deze instroom vaak moeizaam.
  • Financiering voor opschaling is moeilijk rond te krijgen, omdat de voorwaarden voor sociale ondernemingen niet altijd even duidelijk zijn.

Vervolgens hebben we samen met de ondernemers en adviesbureau Berenschot gekeken hoe deze belemmeringen overwonnen konden worden en zijn ondernemingen hiermee aan de slag gegaan. 

Zestien van de twintig deelnemende sociale ondernemingen zijn er inderdaad in geslaagd is om ten aanzien van één of meer van de volgende indicatoren groei te realiseren tijdens de looptijd van het onderzoek: aantal werknemers uit de doelgroep, omzet, aantal klanten en aantal vestigingen.

Belangrijkste conclusies

Het is wel degelijk mogelijk om succesvol op te schalen en maatschappelijke impact te vergroten,

  • indien er voldoende economische waarde gecreëerd wordt;
  • indien er een professionele organisatie voor de noodzakelijke stabiele basis aanwezig is.

Voor verdere opschaling van de maatschappelijke impact moet ook meer gekeken worden naar mogelijkheden buiten de sociale ondernemingen zelf.

Publicaties

Evenementen

Lees meer over dit project op de projectwebsite

Looptijd

01 maart 2017 - 01 juli 2019

Betrokken HU-onderzoekers

  • Astrid Bolland | Docent-onderzoeker | Organiseren van Waardig Werk
    Astrid Bolland
    • Docent-onderzoeker
    • Lectoraten: Organiseren van Waardig Werk
  • Eva Hijmans | Onderzoeker | Organiseren van Waardig Werk
    Eva Hijmans
    • Onderzoeker
    • Lectoraten: Organiseren van Waardig Werk
  • Joep Binkhorst | Onderzoeker | Organiseren van Waardig Werk en Participatie Zorg en Ondersteuning
    Joep Binkhorst
    • Onderzoeker
    • Lectoraten: Organiseren van Waardig Werk, Participatie Zorg en Ondersteuning
  • Leendert de Bell | Lector | Organiseren van Waardig Werk
    Leendert de Bell
    • Lector
    • Lectoraten: Organiseren van Waardig Werk

Betrokken lectoraten

Samenwerking met kennispartners

In dit onderzoek werkte Hogeschool Utrecht samen met Hogeschool Windesheim Flevoland en twintig sociaal ondernemers.

Wil je samenwerken of heb je een vraag?

Astrid Bolland | Docent-onderzoeker | Organiseren van Waardig Werk

Astrid Bolland

  • Docent-onderzoeker
  • Lectoraat: Organiseren van Waardig Werk