Het ethische dilemma tussen gelijke behandeling en maatwerk bij bijstandsprofessionals

kaft van het proefschrift

Werken met mensen in de bijstand vraagt van klantmanagers vaak maatwerk, terwijl zij ook gelijk moeten behandelen. Dat schuurt. Hoe kun je omgaan met dit ethische dilemma? Daarover ging dit promotieonderzoek.

Doel

In dit onderzoek keken we hoe klantmanagers op een integere manier manier hun werk kunnen doen. Klantmanagers moeten de wet uitvoeren en tegelijk goede zorg bieden. Maatwerk kost meer tijd en moeite en gaat in tegen het idee van gelijke behandeling. Druk van de media en de publieke opinie brengen ook ethische dilemma's. Hoe kunnen klantmanagers hier integer mee omgaan?

Resultaten

Uit dit promotieonderzoek blijkt dat de dialoog tussen professionals een goed middel is om integriteit in het werk van klantmanagers meer naar voren te brengen. Onderlinge gesprekken over klanten vinden al regelmatig plaats. Ethisch verantwoorde keuzes komen makkelijker tot stand als in deze gesprekken aandacht is voor:

  • open staan voor wie of wat anders is
  • luisteren en aanwezig zijn
  • oordelen uitstellen
  • aandacht voor hoe het gesprek hier en nu loopt
  • macht naar of met de ander, niet over de ander

Proefschrift

Exploring Ethics in the Practice of Public Welfare Professionals.

Bekijk ook de presentatie over dit onderzoek van april 2019.

Wat gebeurt er in de praktijk?

  • Workshops 'Integriteit door Intervisie' bij de gemeente Utrecht
  • Integriteitsgesprekken bij de Hogeschool Utrecht

Looptijd

01 januari 2010 - 08 maart 2019

Aanpak

We gingen in het onderzoek uit van ideeën over ethiek van Hosking, Wittgenstein en McCown. Een voorbeeld is Hosking's theorie van het 'zacht zelf-ander-onderscheid'. Deze theorie gaat uit van relaties als grondstof voor onze sociale werkelijkheid. In plaats van te kijken naar individuen richt je de aandacht op relationele processen.

Deze theorieën hebben we vergeleken met wat we in casusbesprekingen in de praktijk zagen.

We hebben op verschillende manieren gegevens verzameld:

  • Opnamen van twintig gesprekken over klanten met klantmanagers bij een gemeente.
  • Interviews met medewerkers van sociale diensten.

Betrokken HU-onderzoekers

  • Lizet Donkersgoed | Docent-onderzoeker |  Innovatieve Maatschappelijke Dienstverlening
    Lizet van Donkersgoed
    • Docent-onderzoeker
    • Lectoraten: Innovatieve Maatschappelijke Dienstverlening
  • Lia van Doorn | lector |  lectoraat Innovatieve Maatschappelijke Dienstverlening
    Lia van Doorn
    • Lector
    • Lectoraten: Innovatieve Maatschappelijke Dienstverlening

Samenwerking met kennispartners

Dit was een promotietraject bij de Universiteit Utrecht. Dian Marie Hosking en Hugo Letiche waren de promotiebegeleiders.

Wil je samenwerken of heb je een vraag?

Lizet Donkersgoed | Docent-onderzoeker |  Innovatieve Maatschappelijke Dienstverlening

Lizet van Donkersgoed

  • Docent-onderzoeker
  • Lectoraat: Innovatieve Maatschappelijke Dienstverlening