Ervaringsdeskundigen in de revalidatiesector

revalidatie in een gymzaal

Ernstig lichamelijk letsel kan heel ontwrichtend zijn. Het revalidatieproces is vaak zwaar en langdurig. Mensen die hiermee te maken krijgen, kunnen bij hun herstel en reïntegratie veel voordeel hebben van begeleiders met vergelijkbare ervaringen. Hoe kan ervaringsdeskundigheid van begeleiders beter ingezet worden?

Doel

Mensen die al ervaring hebben met ernstig lichamelijk letsel zoals hersenletsel, kunnen hun kennis en vaardigheid gebruiken om mensen die hetzelfde is overkomen te helpen tijdens hun herstel en reïntegratie. Wat is er nodig om deze eigen ervaringen goed in te zetten?

Dit project helpt bij het ontwikkelen van deze vaardigheden. De doelen zijn:

  • mensen met een beperking weer succesvol laten meedoen in de samenleving;
  • ervaringsdeskundigheid verder ontwikkelen.

We betrekken ook de ervaringen van de mantelzorgers, ouders en andere naasten.

Met het project willen we uiteindelijk een grote groep mensen met diverse typen beperkingen bereiken.

Resultaten

  • Presentaties over ervaringsdeskundigheid (Witteveen, 2017) en onderzoek dat gedaan is over de stand van zaken rond ervaringsdeskundigheid bij revalidatie (Post et al, 2016; 2017)
  • Een competentieprofiel ervaringsdeskundigheid in de revalidatiesector, beschikbaar als werkdocument (Witteveen, 2018)
  • Een handleiding voor het inzetten van ervaringsdeskundigen in de revalidatie en de (langdurige) zorg. Deze handleiding is onderbouwd met ervaringen uit de revalidatiepraktijk.

Looptijd

01 september 2017 - 01 juni 2020

Aanpak

In dit project ontwikkelen we een scholingsprogramma voor toekomstige ervaringsdeskundigen, samen met ervaringsdeskundigen van diverse patiëntenorganisaties.

We doen experimenten met dit scholingsprogramma bij twee teams van zorgprofessionals en ervaringsdeskundigen bij Revalidatiecentrum de Hoogstraat. Daarmee onderzoeken we hoe de scholing aanslaat. Dat beoordelen we halverwege en aan het einde van het project.

We willen de volgende mensen bereiken:

  • Patiënten die het hersteltraject van de revalidatie hebben afgerond en hun ervaringen willen inzetten bij nieuwe patiënten. Ook richten we ons op mantelzorgers.
  • Patiënten die revalidatiebehandelingen ontvangen op de afdelingen CVA en Dwarslaesi en mantelzorgers.

Het gaat in de Hoogstraat op om 102 revalidanten met een recent ontstane dwarslaesi in 2017. Voor de groep mensen met een beroerte zijn in 2017 203 revalidanten behandeld.

Ontwikkelgroep van ervaringsdeskundigen en professionals

Voor de uitvoering van het project zal een ontwikkelgroep worden samengesteld, bestaande uit ervaringsdeskundigen en professionals uit diverse diagnosegroepen, ondersteund door een facilitator en onderzoeker/ontwikkelaar. Met diagnosegroep wordt bedoeld: revalidanten met een bepaald type letsel, zoals niet aan geboren hersenletsel of dwarslaesi. Uit ons vooronderzoek is gebleken dat het de voorkeur heeft een ED te matchen met een revalidant met hetzelfde type letsel.

Deze groep gaat in een aantal werksessies aan de slag om het scholingsprogramma te ontwikkelen. Hiervoor wordt de systematiek van de OWP (ontwikkelwerkplaatsen) gebruikt. Tegelijkertijd met het ontwerpen van het programma, zal een groep mensen met ervaringsdeskundigheid dit concept programma volgen en uittesten. De ervaringen van de ervaringsdeskundigen, de revalidanten en de zorgprofessionals worden steeds geïnventariseerd en direct gebruikt om het concept scholingsprogramma aan te scherpen. Daarnaast zal in de ontwikkelgroep aandacht worden gegeven aan de wijze waarop opgeleide ervaringswerkers op een goede wijze ingezet kunnen worden in de zorg. 

Samenwerking met Dwarslaesie Organisatie Nederland

De Dwarslaesie Organisatie Nederland (DON) is actief in het betrekken van ervaringsdeskundigen in het revalidatieproces. Ze hebben een eerste onderzoek gedaan en zijn gestart met een nieuw project. Daar bekijken ze meerdere diagnosegroepen en meerdere doelgroepen. Ze vragen zich bijvoorbeeld af of patiënten, naasten, zorgprofessionals en managers extra waarde zien voor alle diagnosegroepen en voor alle fases van het revolutieproces? Wat zijn mogelijke barrières?

Betrokken HU-onderzoekers

Samenwerking met kennispartners

De initiatiefnemers van het project zijn:

  • Patiëntenvereniging Vereniging voor mensen met een Hersenletsel en hun naasten (Hersenletsel.nl).
  • Patiëntenvereniging voor mensen met een aangeboren lichamelijke handicap (BOSK): Johannes Verheijden.

Verder werken we samen met:

Samen hebben zij veel kennis over diverse chronische aandoeningen, revalidatie, ervaringsdeskundigheid en onderwijsontwikkeling.

Wil je samenwerken of heb je een vraag?

Ellen M. J. Witteveen | Onderzoeker | Participatie Zorg en Ondersteuning

Ellen M.J. Witteveen

  • Docent-onderzoeker
  • Lectoraat: Participatie Zorg en Ondersteuning