Burgers en overheid: uitgepraat of in gesprek?

Uitgepraat_of_in_Gesprek

Met grote regelmaat zitten bewoners, ambtenaren en bestuurders met elkaar om tafel. Vaak als onderdeel van een participatieproces bij de ontwikkeling of uitvoering van beleid. Hoe verlopen deze gesprekken en wat is het effect hiervan? Daar keken we in vier gemeenten naar.


Doel

In dit onderzoek staan de gesprekken tussen burgers en de lokale overheid centraal. Hoe verloopt het gesprek wanneer burgers, ambtenaren en lokale bedrijven of belangenorganisaties bij elkaar zitten en praten over maatschappelijke vraagstukken dicht bij huis? En wat is het effect hiervan op het verloop en de uitkomst van het participatieproces?

Vaak wordt ervan uit gegaan dat de gesprekken bijdragen aan de gezamenlijke aanpak van problemen, en dat hiermee de betrokkenheid van burgers wordt vergroot. De praktijk laat zien dat dit niet altij het geval is. Denk bijvoorbeeld aan de plaatsing van windmolens of de komst van een asielzoekerscentrum. We onderzochten daarom het verloop en het effect van face-to-face contact.

Resultaten

Momenteel zijn drie van de vier casestudies uit het onderzoek afgerond.

Resultaten uit casestudie-onderzoek binnen twee gemeenten laat zien dat de manier waarop burgers, andere betrokkenen en ambtenaren met elkaar praten effect heeft op het verloop en de uitkomst van een participatieproces. Hierbij spelen ervaringen uit het verleden een rol in de manier waarop betrokkenen in het heden praten met elkaar. In beide cases is het niet de aard van het onderwerp maar de wijze waarop hierover wordt gesproken cruciaal voor het verloop en de uitkomst van het participatieproces.

De tweede studie liet zien dat het negeren van kritische burgers en hun opvattingen, uitsluiting legitimeert met uiteindelijk negatieve gevolgen voor het verloop van een participatieproces.

Voorlopige resultaten uit de derde studie laten zien dat deelnemers geen hoge verwachtingen koesteren van het participatieproces waar zij aan deelnemen. Hun verwachtingen betreffen vooral het verloop van de bijeenkomst en niet zozeer de inhoudelijke uitkomsten.

Looptijd

01 maart 2014 - 01 januari 2020

Aanpak

Samen met vier Nederlandse gemeenten is onderzoek gedaan naar de effecten van face-to-face contact tussen burgers, ambtenaren en bestuurders. Het onderzoek is gedaan naar gesprekken over maatschappelijke vraagstukken dicht bij huis. In het kwalitatief onderzoek is gekeken naar het effect op het verloop en de uitkomst van het participatieproces.

Bij dit onderzoek hebben we met name gebruikgemaakt van (interactionele en cognitieve benaderingen van) framing analyse. Met behulp van framing analyse zijn de discursieve patronen in de manier waarop participanten spreken in beeld gebracht.

Betrokken HU-onderzoekers

  • Annette Klarenbeek
    Annette Klarenbeek
    • Lector
    • Lectoraten: Communicatie in Digitale Transitie
  • Christine Bleijenberg | onderzoeker | lectoraat Crossmediale communicatie in het publieke domein
    Christine Bleijenberg
    • Onderzoeker
    • Lectoraten: Communicatie in Digitale Transitie, Innovatieve Maatschappelijke Dienstverlening

Samenwerking met kennispartners

  • Promotor: prof. dr. Noelle Aarts - Radboud Universiteit Nijmegen
  • Copromoter: Dr. Reint Jan Renes - Hogeschool van Amsterdam

Wil je samenwerken of heb je een vraag?

Christine Bleijenberg | onderzoeker | lectoraat Crossmediale communicatie in het publieke domein

Christine Bleijenberg

  • Onderzoeker
  • Lectoraten: Communicatie in Digitale Transitie, Innovatieve Maatschappelijke Dienstverlening